و خانهشان زبان و چيزى بر آنها سختتر از تهمانده خوراك دهن نيست ، و از على عليه السّلام كه خلال گز مايهء نداريست ، و از طب الائمه : كه امام رضا عليه السّلام فرمود : با چوب انار و ساقه ريحان خلال نكنيد كه رگ خوره را بجنباند ، گويد : رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله بهر چه خلال ميكرد جز برگ خرما و نى ، فرمود : رحمت كند خدا خلالكنندههاى امتم را براى وضوء و خوراك ، و از امام صادق عليه السّلام : كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرمود :
بدنبال خوراك خلال كنيد كه بهداشت دهان و دندانست و مايه كشش روزى براى بندگان ، محمّد بن حسن دارمى روايتى را با سند برآورده تا فرمود : هر كه بانى خلال كند هفت روز حاجتش برنيايد ، و از امام صادق عليه السّلام كه با نى خلال نكنيد و اگر ناچار باشيد پوسته آن را پاك كنيد پيغمبر غدقن كرده از خلال انار و نى و فرموده رگ خوره را برانگيزند ، امام كاظم عليه السّلام فرمود : خلال كنيد زيرا چيزى دشمنتر نيست نزد فرشتهها از ديدار خوراك ميان دندان بندهها ، و از انس است كه پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله فرمود خوشا و آفرين بر خلال كنان امتم ، فرمود : هر كه عود سوزاند به شماره تاق باشد و هر كه كارى كند خوب كند و هر كه با زبان خوراك دهانش را جمع كند و بخورد باكى ندارد ، هر كه سرمه كشد باكى ندارد ، هر كه خورد آنچه با خلال درآورد نخورد و هر چه با زبانش فراهم سازد بايد بگلو فرو برد .
بيان : در اخبار عامه است كه « و ما لاك بلسانه » طيبى گفته در حديث است كه آنچه خلال كند دور افكند و آنچه با زبان بلايد بخورد ، يعنى هر چه با خلال برآورد دور افكند چه بسا كه خون آلود باشد و اگر با زبان درآورد فرو دهد و اگر يقين دارد كه خون آلوده است حرام است ، ديگرى از آنها گفته : مستحب است آنچه ميان دندانها مىماند با چوبكى درآورد چون پليد است و آنچه با زبان برآورد بخورد ، و بسا مقصود از آنچه لايد ماندهء خوراك است بر گوشت دندانها و ساك و جمع آورى آن با زبان كه ميتوان فرو داد و آنچه ميان دندانها است بايد دور انداخت مطلقا چون دگرگون شده و سخن در بارهاش گذشت ، در اينجا لطيفهايست : يك حاكم بيك شاعر گفت ما از شما جدا نيستيم چون شما مال ديگران را با زبان ستانيد و ما به زور چوب
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 212
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢١٢