شوند چون شكر پرورنده نعمت را نكردند كه جز او را پرستيدند و برايش شريك گرفتند ، وانگه شكنجه شوند بر ترك شكر و اين قول حسن است كه بازپرسى نشوند از نعمت جز دوزخيان و بيشتر مفسران گفتند : معنا اينست كه البته بازپرسى شويد از نعمت اى گروه مكلفان ؟ قتاده گفته : خدا پرسد هر نعمت دارى را از آنچه به دو نعمت داده ، و بقولى از نعمت خوراك و نوشابه و جز آنها ، از ابن جبير و بقولى نعيم تندرستى و فراغت است . از عكرمه ، و مؤيد آنست آنچه از ابن عباس آمده كه پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله فرمود : دو نعمت باشند كه بيشتر مردم در آنها مغبونند : تندرستى و فراغت و بقولى تندرستى و امنيت ، از ابن مسعود و مجاهد و از امام پنجم و ششم عليهما السّلام روايت است ، و بقولى از هر نعمت بازپرسى شود جز آنچه اين حديث جدا كرده كه فرمود : سه چيزند كه بنده از آنها بازپرسى نشود : پارچهاى كه عورتش را پوشاند ، تكه نانى كه گرسنگى او را ببرد و خانهاى كه از گرما و سرما نگهش دارد ، روايت شده كه يك صحابه پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله را با گروهى از يارانش مهمان كرد و نزد او خرما و آب سرد يافتند و خوردند و چون بيرون آمدند فرمود اين از نعمتى است كه بازپرسى دارد ، و عيّاشى در حديث درازى آورده كه ابو حنيفه تفسير اين آيه را از امام ششم عليه السّلام پرسيد ، و آن حضرت فرمود : اى نعمان نعيم به نظر تو چيست ؟ گفت : خوراك و آب سرد فرمود : اگر خدا روز رستاخيز تو را در برابر خود وادارد تا از لقمه خوراك و جرعه نوشيدنى بازپرسى كند البته ايستادنت برابر خدا بدرازا كشد ، گفت : قربانت پس نعيم چيست ؟ فرمود : ما خانواده همان نعيم باشيم كه خدا ما را نعيم بندهاش نموده و بوسيلهء ما الفت ميان آنها افتاد پس از دشمنى و جدائى آنها با هم ، بوسيله ما دل آنها را بهم نزديك كرد و آنها را برادر هم نمود پس از اينكه دشمن هم بودند ، و بوسيلهء ما خدا آنها را بمسلمانى رهنمود ، اين نعمتى است كه بريده نشود و خدا از اين نعمت وجود پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و خاندانش عليهم السّلام از آنها بازپرسى كند - پايان -
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 119
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١١٩