26 - و از همان - 118 - بسندش از على بن جعفر كه گويد از برادرش موسى عليه السّلام پرسيدم از آن ماهى كه از نهر بجهد و به زمين افتد و بميرد شايد آن را خورد ؟ فرمود : اگرش پيش از مردن گرفتى بخور و اگر پيش از آن كه بگيريش مرد مخور ، و پرسيدمش از شكار دريا كه آب از آن بسته شده و مرده خوردنش حلال است ؟ فرمود : نه ، و پرسيدمش از ماهى كه شكار شود و بسته گردد و به آب برگردانده شود تا خريدارش آيد و برخى از آنها بميرند خوردنش رواست ؟ فرمود : نه چون در آبى كه زندگى او است مرده ، و پرسيدمش از شكارى كه حبس شده و مرده در دام حلال است خوردنش ؟ فرمود : چون بازداشت شده باشد بخور باكى ندارد ، در كتاب المسائل مانند همه آمده است - در بحار الانوار - 10 ص 381 - بيانيست : خلافى نيست ميان اصحاب در حرمت هر ماهى كه در جز دام و آب بند مرده باشد و مشهور است كه تذكيه ماهى زنده گرفتن آنست از آب يا بدست آوردن زنده آن بيرون آب ، و فرق ندارد كه بيرون آورش از آب مسلمان باشد يا كافر بنا بر مشهور ، آرى آنچه در دست كافر يافت شود حلال نيست تا بدانى پس از بيرون آوردنش از آب جان داده و ظاهر كلام شيخ مفيد حرمت هر آنچه است كه كافر از آب برآورد ، و ابن زهره گفته حرمت آن احتياط است ، و از شيخ در استبصار برآيد كه اگر مسلمان زنده او را از كافر بستاند حلال است و قول يكم اظهر است ، و گفته شده اعتبار به برون آمدن آنست از آب زنده خواه كسى آن را برون آرد يا نه ، و محقق - ره - در نكت آن را برگزيده و دليلش روايت زراره است گويد : گفتم : ماهى از آب جهد و كنار افتد و بچرخد تا بميرد فرمود :
آن را بخور ، و در روايت ديگرى آغازش دلالت دارد كه اگر پيش از گرفتنش ميرد حلال نيست و آن احوط است گرچه مىشود حمل بر كراهت شود و در حلال بودن ماهى بسم اللَّه گفتن و جز آن كه در ذبح شرط است معتبر نيست و صاحب وسيله گفت بسم اللَّه در آن مستحب است ، و اگر گرفته شود و باز به آب برگردد و در آن بميرد حلال نباشد چنانچه اين روايت بر آن دلالت دارد ، و اگر آب از آن فرو گيرد و بميرد خلافى در حرمتش نيست .
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 93
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٩٣