خطاب به بنى اسرائيل است و مقصود روزى آنها است از من و سلوى و چشمهها و ممكن است دليل عموم باشد بتوجيهى كه خالى از تكليف نيست «
يا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الْأَرْضِ
» طبرسى - ره - در ( 1 : 253 ) تفسيرش گفته : از ابن عباس است كه اين آيه در باره ثقيف و خزاعه و بنى عامر بن صعصعة و بنى مدلج آمد كه زرع و چهار پا و بحيره و سائبه و وصيله را بر خود حرام كرده بودند و - قد - گفته : مردم در باره خوردنيها و سودها كه بر كسى زيانى ندارد اختلاف دارند برخى بحرمت رفتند و برخى باباحه كه سيد مرتضى - ره - آن را برگزيده برخى در حكم توقف كرده و هر دو را روا دانسته و اين آيه دليل بر اباحه است مگر در آنچه دليل منع دارد و آيه تاكيد حكم عقل است - پايان - مقصود از خوردن يا خصوص خوردنيست يا هر انتفاعى است كه بطور كلى خوردن تعبير مىشود ، و حلال هر كار جائزيست چون مباح ، و طيّب چند معنى دارد : نخست حلال شرعى ، دوم پاك سوم بىزيان در تن و جان چهارم آنچه در طبع سالم لذت بخش است و نفرت ندارد پنجم آنچه زشتى منع آور ندارد ، چنانچه از بيشتر استعمالاتش برآيد ( كه آن را خواهى دانست ) و خطاب بهمهء مكلفان آدميزاده است و امر براى اباحه است و چون خوردنى حرام و حلال دارد با وصفى مورد حكم را بيان كرد كه فرموده « حلالا » و گفتهاند امر باعتبار قيدى كه آورده بمعنى وجوبست يعنى بايد حلال بخوريد نه حرام « طيباً » بمعنى همان حلال است و تأكيد است و گفتهاند يعنى لذت بخش در دنيا و آخرت ، در كشاف و جوامع است كه يعنى پاك از هر شبهه و بعيد نيست مقصود از حلال آن باشد كه در ذات خود و احوال كلى خود معنى ندارد و مقصود از طيب خالى از همه جهات منع باشد ( در اينجا يك بحث ادبى دارد كه ترجمه آن براى عموم سوم ندارد ) و گفتند : از عمومات خطاب برآيد كه آنچه حلال است براى كفار و فساق هم حلال است و رواست به آنها داد جز آنچه را دليل بر حرمت باشد .
« دنبال گامهاى شيطان نرويد » و بوسوسه او حلال خدا را حرام نكنيد يا