30 - و از همان : بسندش از امام ششم عليه السّلام در باره پنير كه فرمود همه چيز برايت حلال است تا دو گواه آيند و نزد تو گواه شوند كه در آن مردار است .
بيان : دلالت دارد كه نمونه اين از آن قبيل است كه گواه در آن پذير است نه روايت و فقهاء در آن اختلاف دارند .
31 - در شهاب است كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرمود : راستى حرامكننده حلال چون حلالكننده حرام است .
در ضوء گفته : فائده حديث اينست كه بايد بدان چه خدا مقرر كرده پابند بود و اعلام كرده كه حرام كن حلال كيفر حلال شمار حرام را دارد و راوى ابن عمر است .
33 - در محاسن - 259 - : بسندش از محمّد بن مسلم و جمعى كه شنيديم امام پنجم عليه السّلام ميفرمود : تقيه در هر چيز است و هر چه آدميزاده بدان بيچاره شد البته خدا آن را برايش حلال كرده .
32 - عياشى از ابى بصير آورده كه شنيدم امام ششم عليه السّلام ميفرمود : مضطرّ مى ننوشد كه جز بدى ندارد برايش ، و اگرش بنوشد او را بكشد مبادا قطره از آن نوشد - ج 1 ص 74 - تفسير عياشى .
در علل بسندى در - 2 : 145 - آورده مانندش را - و روايت است كه نيفزايدش جز تشنگى .
وانگاه صدوق - ره - گفته : اين حديث چنين است كه روايتش كردم و نوشيدن مى در حال اضطرار مطلقا مباح است مانند مردار و خون و گوشت خوك ، و همانا براى آنش آوردم كه در آن علتى ذكر شده و لا قوة الّا باللَّه .
35 - عياشى : بسندى از امام ششم عليه السّلام در قول خدا « هر كه بيچاره شد نه باغى و نه عادى » فرمود : باغى طالب شكار است و عادى دزد كه نميتوانند نماز را شكسته بخوانند ، و نميتوانند اگر به مردار مضطر شدند از آن بخورند و آنچه در اضطرار براى مردم حلال است بدانها حلال نيست .
36 - در تفسير امام عليه السّلام فرمود : خدا فرموده « همانا حرام است بر شما مردار »
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 57
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٥٧