گوشت و روغن و پنير بخرم و گمان ندارم همه آنها نام خدا را در كشتن ذبيحه ببرند ، اينان بربرند و اينان سودانى .
بيان : در قاموس گفته : بربر دستهاى آدميند در مغرب زمين ، و امتى ديگر در ميان حبشيها و زنگيها كه آلت مردان را برند و مهر زنان خود كنند - پايان - و اين خبر دلالت دارد كه جائز است خريد گوشت و مانندش از بازار مسلمانان و بررسى و پرسش بد است .
محقق و جز او گفتند : و آنچه در بازار مسلمانان فروش شود از ذبيحه و گوشت خريدش رواست و بررسى از آن لازم نيست ، و در مسالك گفته : در اين باره فرقى نيست كه از دست مردم مسلمان شناخته گرفته شود يا ناشناخته چه آن مسلمان ذبيحه كتابى و جز او را حلال داند يا نه بنا بر قول درستتر براى عموم نصوص و فتاوى ، و مستند حكم اخبار بسياريست ، و همچنانست پوستهاى كه در دست آنها است ، و در تحرير شرط كرده كه بايد مسلمانى باشد كه ذبيحه اهل كتاب را حلال نداند و آن جدّاً سست است زيرا همه مخالفان ذبيحه اهل كتاب را حلال دانند و بنا بر اين بايد گرفتن آن از مخالفان مطلقا روا نباشد و اين خلاف اطلاق اخبار است ، و بدان كه در سخن فقهاء تشخيصى براى بازار مسلمانان بيان نشده و بايد در آن بعرف رجوع كرد و در موثقه اسحاق بن عمار است از امام كاظم عليه السّلام كه باكى ندارد پوستين يمانى و هر چه در سرزمين اسلام ساخته شود به او گفتم : و گرچه در آن جز مسلمان باشد ؟ فرمود : اگر مسلمان غلبه دارد باكى ندارد .
و عمل بدان سزد و منافى عرف هم نباشد و امتياز بازار اسلام بغلبه مسلمانانست در آن خواه حكمران آنها مسلمان نافذ الحكم ، باشد يا نه . براى عمل بعموم خبر و چون كه رواست خريد گوشت و پوست از بازار اسلام لازم نيست بررسى از اينكه كشنده مسلمان بوده يا نه و از اينكه بسم اللَّه گفته و رو به قبله سر بريده يا نه ، و بررسى مستحب هم نيست و اگر گويند مكروه است وجهى دارد چون در خبر از آن نهى شد و كمترش كراهت است و در دروس بنفى استحباب اكتفاء كرده .
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 55
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٥٥