4 - در عيون ( 2 ر 38 ) بسندش تا على بن ابى طالب عليه السّلام در تفسير قول خدا عزّ و جلّ « وانگه پرسش شويد البته در آن روز از نعيم » فرمود : خرماى تازه و آب خنك ، فرمود : چون پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله خرما مىخورد هستهاش را پشت دستش ميافكند و آن را پرت ميكرد ، فرمود : جبرئيل نزد پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله آمد و گفت : برنى را باشيد كه بهتر خرماى شما است به خدا عزّ و جلّ نزديك سازد و از آتش دور كند ، فرمود :
براى پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله خربزه و خرماى تازه آوردند از هر دو خورد و فرمود : اينان دو پاكيزهترند ، و پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله فرمود : خرما را ناشتا بخوريد كه البته كرمها را بكشد در شكم .
در صحيفه رضا عليه السّلام از پدرانش مانند حديث دوم و آخرى آمده و صدوق - ره - گفته مقصود از آخرى همه خرماها است جز برنى كه خوردنش در ناشتا باعث فلج شود - 10 - .
5 - در عيون ( 2 / 72 ) بسندى تا اينكه پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله طلع و جمّار را با خرما مىخورد و ميفرمود خشم ابليس سخت شود و ميگويد آدميزاده ماند تا كهنه را با نو خورد .
بيان : در قاموس است كه طلع نخل خرما چيزيست كه مانند دو نعل روى هم از آن برآيد و بن خوشه خرما ميان آن درآيد و نوكش تيز است و آنچه كه ميوه نورس آن پديد شود و پيوستهاش را كفرّى گويند و درونش را اغريض چون سفيد است ، و جمّار چون رمان پيه نخل خرما است كه گفتند سرد و خشك است در درجه يكم طبع را بندد و بكندى از معده فرود آيد ، در نهايه است كه جمّاره دل و پيه نخله است ، در مصباح گفته : طلع بفتح گل نخله است كه اگر ماده باشد خرما شود و اگر نر باشد خرما نشود و خودش را بخورند و چند روز بر نخلهاش وانهند تا گرد سفيدى چون آرد در آن پديد گردد و بوى خوبى دارد و آن گرد را به گل درخت خرماى ماده ريزند تا تلقيح شود ، گفته : جمّار نخله دل او است و خرما و سعف از آن برآيند و اگرش ببرند نخله بميرد .
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 289
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٨٩