اخبار باب
1 - در خصال ( 249 ) بسندش از امام ششم عليه السّلام كه چهار چيز طبعها را معتدل سازند ، انار سودانى : غوره پخته خرما و بنفشه و كاسنى .
2 - و از همان ( 416 ) بسندش تا امير المؤمنين عليه السّلام كه ما در بر رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله بوديم ناگاه وفد عبد القيس وارد شدند و سلام دادند و يك جلد خرما نزد آن حضرت نهادند و رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرمود : صدقه است يا هديه ؟ گفتند :
يا رسول اللَّه بلكه هديه است ، فرمود : اين از كدام نوع خرماهاى شما است ؟ گفتند :
برنى است ، فرمود : در اين خرماى شما نه خصلت است كه جبرئيل آنها را به من گزارش داده : بوى دهان را خوش كند ، معده را پاك كند ، خوراك را هضم كند ، نيروى شنيدن و ديدن را بيفزايد ، پشت را محكم كند . شيطان را گيج سازد ، به خدا عزّ و جلّ نزديك كند و از شيطان دور كند .
بيان : شيطان را دچار خبل كند ، در قاموس گفته : خبل فساد اندامها است و فلج است كه با فتح خاء و باء تلفظ شود ، و بريدن دستها و پاها و زندان كردن و بازداشتن را گويند ، و با حركت شيتى و ديوانگى است و چون سحاب كاستى است و هلاك و رنج و خبله بمعنى اندوه است پايان .
من گويم : بيشتر اين معانى در باره خبل شيطان مناسب است ، زمخشرى در فائق گفته : وفد عبد القيس نزد پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله آمدند و نام خرماهاى سرزمين آنها را بر شمرد و بيكى از مردان آنها فرمود : آنچه از سهم تو مانده كه بيشتر آويختى بما بخوران و برنى براشان آورد و پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله فرمود : راستش درمانيست كه درد ندارد ، و قوس تهمانده خيك يا جله خرما است كه بقوس شتر مانند شده كه پهلوى او است .
3 - در خصال : روايت است كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله خربزه را با خرما مىخورد امام صادق عليه السّلام فرمود : خوردن خرماى برنى در ناشتا فلج آورد ( 443 ) .