من گويم : بناچار بايد به چند فائده آگهى داد .
1 - شيخ در نهايه به استثناء پشم ، مو و كرك را در صورت چيدن دانسته و سخنش توجيه شده باينكه ريشه آنها به گوشت پيوند است و جزء آنست و در صورت نبودن آن جزء بيجانها باشد ، و اين سخن ضعيف است زيرا اطلاق اخبار كندن آنها را هم فراگيرد ، و فرمان شستن در برخى روايات قرينه همان كندنست ، و نام نداشتن ريشه بدانها ممنوع است .
2 - ظاهر اينست كه آنچه نام برده شده پاكند و جز در شيردان مورد اتفاق است در صورتى كه از حيوان نجس العين نباشند جز در باره تخم كه علامه تفصيل داده ميان اينكه از مأكول اللحم باشد يا جز آن و نخست را پاك دانسته و دوّم را نجس ، و شهيد تصريح كرده كه فرقى ندارند و اين اقوى است .
3 - بيشتر اصحاب در باره تخم شرط دانستند كه پوسته رو بسته شده باشد براى روايت غياث بن ابراهيم و از صدوق در مقنع نقل شده كه اين شرط را نياورده و سخن فقهاء ما در تعبير از اين شرط مختلف است برخى متقدمين همان تعبير روايت را آورده و گفته : اگر پوسته كلفت بر آن پوشيده است .
شيخ در نهايه گفته : اگر پوسته بالا را بر خود گرفته ، و جمعى چون محقق پوسته اعلى گفتند ، و در كلام علامه در جملهاى از كتابهاش پوسته سخت آمده و سختى را بر قيد وارد در روايت افزوده ، و علامه از يكى از عامه روايت كرده قول به طهارت را و اگر چه پوسته بالا هم به خود نگرفته به اين دليل كه همان پوسته نازك آن را از نجاست حفظ مىكند ، سپس گفته بعقيده من اگر پوست بالا را دارد پاك است و اگر چه سخت نشده باشد چون ملاقات نجس ندارد و گر نه پاك نيست و اين خوبست .
4 - در تذكره گفته نافه مشك پاك است خواه از زنده گرفته شود و خواه از مردار ، در ذكرى گفته : مشك پاك است با پوسته آن باتفاق فقهاء و اگر چه از تذكيه نشده باشد ، و در منتهى گفته اگر پس از مردن جدا شده اقرب اينست كه نجس است
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 237
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٣٧