خورده شود ؟ گفتم : آرى ، فرمود : چون در اينجا پاسخ مثبت به تو دهند بدانها بگو چون سگ آن را تذكيه كند و از آن بخورد شما نخوريد و چون اين مرد آن را تذكيه كند و سگ از آن بخورد شما بخوريد ؟ و شيخ اين اخبار را حمل كرده باينكه خوردن سگ نادر باشد و آن بعيد است و ابن جنيد گفته : اگر پيش از بيجان شدن از آن بخورد حرام است و پس از آن باشد حلال و اين نيز راه جمعى است ميان اخبار و خبر ابن حكيم هم بدان اشاره دارد ، عامه هم اختلاف دارند در اين حكم براى اختلاف در اخبارى كه از پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله رسيده و اشهر ميان آنها اشتراط نخوردنست ، و بسا كه دليل آوردند براى اين شرط از قول خدا تعالى
« وَ ما أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا ما ذَكَّيْتُمْ
» و ظاهر اينست كه «
وَ ما عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوارِحِ مُكَلِّبِينَ
» آن را تخصيص داده بگواهى اخبار بسيار ، و بنا بر اشتراط نوشيدن خون زيانى ندارد .
و شرائط تعليم بايد تكرار شوند تا ادب گرفتن سگ مطمئن باشد و شماره تكرار در سخن اكثر فقهاء نيست برخى دو بار را بس دانسته و برخى سه بار و اقوى در اين گونه امور رجوع بعرف است چون اندازه منصوص نيست ، و چون آموخته شد اگر يك بار تخلف كرد زيان ندارد و اگر دو بار شد بايد ديد دو بار براى آموخته شدن بس است يا نه اگر گفتيم بس است با دو بار تخلف زائل شده و اگر سه بار شرط كرديم با سه بار تخلف زائل شود و همچنين اگر عرف را معتبر دانستيم در زوال رجوع بعرف شود ، شهيد ثانى - قد - چنين گفته .
5 - آيه اشاره دارد كه شكار كفار حلال نيست زيرا خطاب با مسلمانانست و حليت مقيد است باينكه براى مسلمان نگهدارند ، و خلافى در حرمت شكار جز اهل كتاب از كفار نيست و اما شكار اهل كتاب مورد خلافى است كه در ذبيحه آنها است چنانچه آيد .
6 - مناط حلال بودن شكار بنا بر مشهور ميان فقهاء مسلمانى كسى است كه سگ را ميفرستد نه آموزنده آن و اگر مسلمان سگى كه گبر يا بت پرست آموزد بفرستد و شكار بكشد حلال است و بر عكس حرام و شيخ در خلاف آن را اجماعى