كه بسيار تنومند است و چهرهئى چون آدمى دارد و از هر جانور مانندى در آنست و زيباتر پرنده است و در يك سال يك بار بدان كوه زند و پرندههايش را برچيند ، يك سال گرسنه ماند و پرنده نيافت و به كودكى پريد و او را برد و آنگه دختركى را ربود و از او به پيغمبر خود حنظلة بن صفوان شكوه كرد و او نفرينش كرد و صاعقهاى او را سوزاند و حنظله در دوران فترت ميان عيسى و محمّد صلى اللَّه عليه و آله و سلم بود . در ربيع الابرار در باب پرندهها از ابن عباس آورده كه خدا تعالى در زمان موسى عليه السّلام پرندهاى آفريد بنام عنقاء كه از هر سوء چهار بال داشت و چهرهاى چون آدمى داشت و از هر چيزى بخشى به او داده بود و نرى مانندش آفريد و بموسى عليه السّلام وحى كرد من دو پرنده شگفتآور آفريدم و روزيشان را در وحوش گرد بيت المقدس نهادم و آنها را مزيد نعمتى كردم كه ببنى اسرائيل دادم و نژاد آوردند و بسيار شدند ، و چون موسى درگذشت بنجد و حجاز در افتادند و پيوسته وحوش آنجا را خوردند و بچهها را بردند تا خالد بن سنان عبسى از بنى عبس به پيغمبرى رسيد پيش از پيغمبر اسلام صلى اللَّه عليه و آله و به دو از آنچه از عنقاء بدانها رسيد شكوه كردند و نزد خدا بدانها نفرين كرد و نژادشان برافتاد و امروزه يافت نشوند ( حياة الحيوان 2 : 112 ) .
و گفته : خارپشت دو رسته است يكى در سرزمين مصر به اندازه موش و ديگرى در زمين شام و عراق به اندازه سگ قلطى و فرقشان چون فرق موش خانه و صحرا است و پديد نشود جز در شب و حرص دارد به خوردن افعيها و از آن آزار نبيند ، و چون مار گزدش سعتر دشتى خورد و به شود و در دهان پنج دندان دارد و بيابانيش ايستاده جفتگيرى كند و پشت نر به شكم ماده چسبيده باشد .
و طبرانى و جز او از قتادة بن نعمان آورده كه شبى بسيار تاريك و بارانى بود و گفتم : امشب نماز عشاء را با رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله غنيمت شمارم و انجام دادم و چون آن حضرت مرا ديد فرمود : قتاده گفتم : لبّيك يا رسول اللَّه و آنگه گفتم : دانستم امشب اندكى حاضر نماز شوند و خواستم حاضر آن باشم ، فرمود : چون تمام شد
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 123
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١٢٣