در فرود آنست فقط ، زيرا مغز چون سرچشمه آنست و مخ حرام چون نهرى كه از آن روانست و پىها چون كوچك ، و آغاز پىها كه از مغز و نخاع برايند نرمند و بدانها مانند و هر چه دور شوند سخت شوند تا پى كامل گردند ، و بايد بدانى كه همه ماهيچهها با پرده نازكى پوشيدهاند و همه رودهها هم و آن پرده جسمى است لطيف و نازك بافته از پى و رشته تا وسيله حسّ و شعور عضوى باشد كه در آنست و خود بيجانست تا از درد جلوگيرى كند و شكل و وضع اندام بمانند و از پراكندگى و جدائى محفوظ شوند و بواسطه پى و رباط كه پرده ليف آنست باندام ديگر پيوندد ، و هر چه در پرده بسته است و درون دندهها است پردهاش از يكى از دو پرده سينه و دل كه در درونند و اگر گرفته شده ، و اندام گوشتين يا ليف مانندند چون گوشت ماهيچه يا ليف ندارند چون كبد ، و هيچ جنبشى نباشد جز با ليف اما حركت ارادى بوسيله ليف ماهيچه است و يا حركت طبيعى است كه در رحم و رگها است ، و حركت مركب از ارادى و طبيعى مانند جويدن با ليف مخصوصى است بهيئتى در وضع دراز و پهنا و خمى و وسيله جذب ليف دراز است و وسيله دفع ، ليف فشار ده مايل به پهنى و براى نگهدارى ليف خميده .
اما رگها دو نوعند يك : زننده كه از دل رويند و شرايين نام دارند و دو حركت دارند ، قبض و بسط و با قبض خود بخار دودى را از دل به دمزدن برآرند و با بسط خود هواى پاك و زلال بدرون كشند كه دل را آسايش بخشد و حرارة غريزيه را نيرو در همه تن ، و همه دو پوسته آفريده شدند تا محكم باشند و بسبب جنبش آنچه در آنها است ندرند و آنچه در آنها است بتحليل نرود جز يك شريان كه آن را وريدى نامن كه يك پوسته است تا نرمتر و بسط و قبض روانترى داشته باشد ، زيرا نياز بنرمش آن بيش از نياز به محكمى آنست ، زيرا چنانچه منفذ هواء است منفذ خوراك شش است كه آن را از دل گيرد . و آن درون شش فرو رود و تيره تيره شود و گوشت شش هم نرم و نازك است و از تصادم نبض آن نگرانى نيست ، و بايد خوراك با شتاب و آسانى بدان رسد ، و آن كه دو پوستهاند درونى آن او از برونى سختتر است
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 6
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٦