« جوارش تند » چون زيره مانند و فلفل وش و مانند آنها « لهب صفراء » جهش آنست و در نسخهايست كه هر كه خواهد صفراء فرو كشد سرد و نرم بخورد ، تن را باد زند كم بايستد و پر نگاه كند كه مقصود از ترويح تن باد زدن آنست ، و گفتهاند مراد استراحت است و آن بعيد است و بعيدتر از آن تفسير به عطر زدنست و نسخه « يريح » با معنى وسط مناسب است .
محمّد بن زكريا و جز او گفتند پيوست آب منزل پيش به آب منزل آينده ، يا ريختن اندكى سركه در آن خوبست و هم آميختن خاك وطن مسافر به آب منزل و صبر تا زلال شدن آب .
و اما اينكه بهتر آب آنست كه از آفتاب زدن برآيد خلاف بيشتر اطباء است ولى روانى بر گل موافق با آنها است .
شيخ در قانون گفته آبها در گوهر خود اختلافى ندارند ولى از نظر آميخته و كيفيت مختلفند ، بهترين آب از چشمهها است و نه هر چشمه بلكه چشمههاى آب زمين پاك بىمرض ، يا چشمه در سنگ كه از عفونت زمين دور است ، ولى آنكه در گل پاك است بهتر از آنست ، به شرط اينكه روان باشد و در برابر خورشيد و باد باشد كه بهتر شود ولى اگر ايستاده باشد رو بازيش بسا آن را فاسد كند .
و بدان كه آبهاى روان بر گل بهتر از روان بر سنگ است چون گل آب را پاك كند و خلط آن را بگيرد و سنگ چنين نيست ولى بايد گل مجرى پاك باشد نه خره و شورهزار و جز آن .
و اگر آب با ژرف باشد و تند برود و آميخته خود را بطبع خود كند و بسوى آفتاب روان باشد خصوص بسوى مشرق تابستانى آن بهتر است بويژه اگر مسافتى دور برود ، پس از آن آبى كه به سمت شمال روانه است خوبست ، و آنچه به سمت مغرب يا جنوب روانست بد است بويژه چون باد بوزد و اگر آبشار باشد بهتر است .
جليد - تريست كه روى زمين يخ زند و بسا شامل يخ هم باشد ، و منافات ندارد كه آب يخ در نظر اطباء نافع است ، برخى آن را به آب تگرگ تفسير
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 274
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٧٤