اعصاب را ضعيف و مايه را قوى كند « خوره آورد » چون نطفه در اين صورت از خون تيره سفت سوداوى مدد گيرد « بىريختن آب » يعنى بول پس از جماع و حمل آن بر جماع بىانزال منى كه يكى گفته بعيد است .
و گفتند مقصود جماع بعد از جنابت است غسل نكرده كه مايه تكرار است مگر اين عبارت مخصوص جنابت از غير جماع باشد كه ابعد شود ، ربو بفتحه نفس تنگى است و بهر بضمه نوعى از آن و در قاموس گفته گرفتن نفس است از خستگى - پايان - و بسا ربو امتلاء رگهاى شش است و انبهار امتلاى شرايين آن - انجير تن را شپشو كند : گفتهاند براى اينكه شپش از رطوبت گندانيست كه طبع آن را بيرون جلد برآورد و خاصيت انجير دفع فضولات است بسوراخهاى تن و از اين رو سبب فراوانى شپش است .
« نوشيدن آب سرد دنبال آب داغ » مايه درد دندان است چون داغ سوراخها را گشايد و سرد كه آيد در بن دندان رود و زيان بدان رساند و آب سرد پس از خوردن شيرينى همچنين است .
« مايه دگرگونى خرد است » چون تيزهوشى اثر پاكى روح است و لطافت آن و پر خوردن اين گوشتها اخلاط سودا و خون تيره را در تن افزايند و روح بدانها تيره شود و از حركت فكرى بازماند و اثرش در فراموشى براى تسلط رطوبت و سرديست بر مغز .
ولى اين اثر در گوشت وحش مانند آهو بعيد است چون بيشتر آنها گرمند و از اين رو برخى گفتند شايد براى خشكيدن مغز باشد كه زود صورت پذير نشود و مايه فراموشى گردد .
« پيش از رفتن » شايد مقصود پيش از رفتن در آبست و در نسخهاى « نزد رفتن حمام » آمده و آن درستتر است ، و در نسخهايست كه : نزد درآمدن در حمام پنج مشت
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 271
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٧١