باب پنجاه و هفتم : درمان ديوانگى ، غش ، اختلال مغز
1 - در طب - 112 - : بسندش از امام پنجم عليه السّلام كه بخور مريم را براى ام ولد خود وصف كرد « 1 » و فرمود : براى هر آفت روحى از مسّ شياطين و پريشانى مغز و ديوانگى و غش ، جنزدگى و جز آن خوبست و مجرّب بخواست خدا تعالى ، فرمود : لبان ، سندروس ، بزاق فم ، كورسندى ، پوست هندوانه ابى جهل ، حزاء دشتى ، كبريت سفيد ، كسرة درون مقل ، و سعد يمانى ، با مرّ فراوان و موى خارپشت آلوده بسه قطره قطران شامى بگير و همه را در هم كن و بخورى بساز كه خوبست و سودمند ان شاء اللَّه .
بيان : لبان يعنى كندر ، سندروس چون كهربا است صمغى است گرم و خشك در درجه 2 - و قابض ، خون را بند مىآورد بخاصيت خود ، و مانند كهرباء براى خفقان خوبست و دودش براى بواسير خوب است ، و در نسخهاى « و سندا » آمده و بعود هندى تفسير شده ، و آنچه من در كتب يافتم اينست كه « سندهان » عود هنديست .
« بزاق الفم » و در نسخهاى « بزاق القمر » كه مقصود بصاق القمر است ، ابن بيطار گفته : بصاق القمر كه آن را رغوة القمر نامند و زبد القمر سنگى است مهتابى ، و جمعى پندارند كه آن را بزاق القمر گويند براى آنكه در شب پر مهتاب بدست آيد ، و بسا كه در بلاد مغرب باشد سنگى است سفيد و تابنده و از گرد آن به غشى بنوشانند ، و بسا زنها بجاى تعويذ آن را به خود پوشند . و گفتهاند : اگرش بدرخت آويزند ميوه به خود گيرد .
هامش
( 1 ) پزشكان بخور مريم را در داروهاى مفرد آوردند ، و گفتند همان خبز المشايخ است كه بيونانى بقلامس خوانند و نام اصليش غرطينثا است گياهى است كه در ساق خود گل سرخ دارد و بيخ آن چون لفت است .