چشم است ، و در بعضى است كه كما از منّى است كه خدا ببني اسرائيل فرو آورد و آبش درمان چشم است .
و از ابى هريره است كه مادر عهد رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله باز ميگفتيم كه كما آبله زمين است و اين حديث برسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلم رسيد و فرمود : كما از منّ است و آبش درمان چشم است و عجوه از بهشت است و درمان زهر است و از ابى هريره است كه سه دانه كما يا پنج و يا هفت شماره گرفتم و فشردم و آبش را در شيشه كردم و كنيزم از آن به چشم كشيد و خوب شد .
جزرى گفته : از منّ است يعنى خدا بدان بر بندههاش منت نهاده ، و گفتهاند :
آن را به من مانند كرده كه عسل شيرينى است و از آسمان ساخته فرو مىآيد ، و كما هم رنجى براى كشتن و آب دادن ندارد كما ، چيز سفيديست كه از زمين رويد مانند پيه و به آن پيه زمين گويند .
نووى در شرح حديث ابى هريره گفته : كما را به آبله مانند كرده كه دانهايست در تن كودك برآيد چون كما هم در درون زمين بمانند آبله بر آن برآيد ، و مقصود از اين تعبير نكوهش آن بوده و پيغمبرش ستوده كه از منّ است يعنى از منت و فضل خدا بر بندهها ، و گفتهاند : مانند شده به منّ بني اسرائيل كه بىرنج و كار و زرع و تخم و آب دادن و جز آن بر آنها فرود مىآمد .
و گفتهاند در حقيقت از همان منّ بني اسرائيل است به حكم ظاهر لفظ .
و اينكه فرمود : آبش درمان چشم است يعنى تنها همان درمانست و گفتهاند :
يعني با داروى چشم آميخته شود ، و گفتهاند اگر منظور خنك كردن حرارت چشم است خود آبش درمانست و اگر درد ديگر باشد با داروى ديگر درمانست و درست اينست كه آبش تنها درمانست مطلقا ، و فشرده شود و آبش به چشم نهاده شود ، و البته من و جز من در زمان خود ديديم كسى كه كور و نابينا بوده و آب كما را سرمه چشم كرده تنها و درمان شده و ديدهاش برگشته - پايان - و گويم : شيخ در قانون گفته : آب كما چشم را روشن كند بروايت
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 122
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١٢٢