نشوند و بخدايشان توكل كنند » و توكل مقامى است جز جواز درمان 2 - خطابى باز از جابر بن عبد اللَّه روايت كرده كه شنيدم پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله ميفرمود :
اگر در برخى داروهاى شما خيرى باشد ، در تيغ حجامتست ، و جرعهاى از عسل و يا گزشى است با آتش كه سازگار درد باشد و من دوست ندارم كه داغ شوم .
سپس گفته : طبّ دو نوع است ، قياسى كه طب يونانست و بيشتر مردم در اواسط بلدان اقاليم به كار برند و طب عرب و هند كه طبّ آزمايشى است .
و چون بيشتر داروها كه پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله وصف كرده بازرسى ، همانا بشيوه طب عربست جز آنچه از راه وحى بيان كرده كه برتر از درك پزشكان و حكمت حكيمانست ، و بسا درمان كه از راه تبرك بدعاء و اثر نفس او بوده ، و هر آنچه در اين باره فرموده و انجام داده درست و زيبا و خدايش نگذاشته از اينكه جز راست گويد و جز درست كارى كند - پايان - و البته اشاره كرديم چرا در بيشتر اخبار حجامت ذكر شده و رگزدن نيامده ، زيرا حجامت در اين بلاد سودمندتر و اثر بخشتر است ، و ذكر رگزدن در پاره اخبار پس از نقل از مكان بلاد حجاز است ببلادى كه رگزدن در آنها سازگارتر و سزاوارتر است .
موفق بغدادى گفته : حجامت سطح تن را بهتر به كند و رگ درون تن را ، حجامت براى كودكان و در بلاد گرمسير به از رگزدنست و بىخطرتر است ، و بسا از بسيارى داروها بىنياز كند . و از اين رو در اخبار رسيده و نامى از رگزدن نيست ، زيرا عرب غالبا جز حجامت را نميدانستند .
مؤلف هدايه گفته : تحقيق در باره رگزدن و حجامت اينست كه باختلاف زمان و جاها و مزاجها اثر مختلف دارند ، حجامت از آن زمان گرم و جاى گرم و تن گرم است كه خون خوب پخته است و سودمندتر است و رگ زدن برعكس است ، از اين رو حجامت براى كودكان سودمندتر است و براى كسى كه توانائى رگزدن ندارد .
3 - از اخبار گذشته برآيد كه حجامت در پنجشنبه و يك شنبه برتر است و معارضى هم ندارند و بيشتر اخبار دلالت دارند بر بهترى آن در روز سه شنبه كه
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 111
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١١١