* مراد از عبارت ( و امّا صاحب المعالم : فعذره انّه . . . الخ ) چيست ؟
بيان عذر صاحب معالم است مبنى بر اينكه :
وى در هنگام تدوين مبحث مزبور كتاب عدة الاصول شيخ را در كنارش نداشته و تنها با اعتماد و اتكاء به استنباط محقّق ، چنين قضاوتى را نموده است كه اتفاقا در كلمات سيد صدر و در حواشى معالم هم به اين نكته اشارت رفته است .
* مراد از عبارت ( و اما المحقّق ، فليس فى كلامه المتقدّمة . . . الخ ) چيست ؟
اين است كه در كلمات ايشان اثرى از اينكه وى درصدد ايجاد توافق ميان سيد و شيخ باشد وجود ندارد يعنى :
مرحوم محقق نخواسته به شيخ طوسى نسبت دهد كه وى طرفدار سلب كلّى بوده و هيچ خبرى را حجّت نمىداند ، بلكه محقّق خودش طرفدار ايجاب جزئى و تفصيل است . يعنى معتقد است كه هر حديثى كه اصحاب آن را در كتابها تدوين نموده و بدان عمل كردهاند آن حديث حجّت است ، اگرچه ضعف سندى داشته باشد و در مقابل هر حديثى كه مشهور از آن روىگردان باشند ، هرچند قوى السند باشد ، فاقد ارزش است آنگاه مراد محقق اين است كه شيخ را نيز با خود هم عقيده كند يعنى مدّعى است كه شيخ طرفدار ايجاب كلّى نيست و كليهء خبرهاى واحد عدل امامى و يا ثقه را حجّت نمىداند ، بلكه طرفدار همان ايجاب جزئى است كه ما مىگوئيم ، و نه طرفدار سلب كلّى .
به عبارت ديگر :
محقّق درصدد نفى ايجاب كلّى است و نه اثبات سلب كلّى .
* مراد از تبان در عبارت ( فى جواب المسائل التبانيّات . . . ) چيست ؟
آنچنانكه فيروزآبادى در قاموس گفته :
1 - تبان بر وزن غلام نام قريهاى است از قراء طرثيث .
2 - و به كسر ( باء ) و تشديد ( تاء ) و يا به فتح ( باء ) و تشديد ( تاء ) قريهاى است در اطراف حرّان .
و مراد از اين مسائل سؤالاتى بوده كه اهالى اين قريه از ايشان پرسيدهاند و يا مسائلى است كه ايشان در آن قريه نوشتهاند .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 87
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٨٧