1 - مثل روايت مستفيض ، بلكه متواتر نبوى كه مىفرمايد : هركس از امت من چهل حديث را حفظ كند ، خداى تعالى وى را در قيامت فقيه و عالم مبعوث مىفرمايد . مرحوم شيخ بهائى در اوّل كتاب اربعين خود مىفرمايد : دلالت اين خبر بر حجيّت خبر واحد كمتر از دلالت آيهء نفر برآن نيست .
2 - و مثل اخبار فراوانى كه در ترغيب در امر روايت و تحريص برآن و رساندن اخبار وارد در كتب افراد موثّق وارد شده است .
3 - و مثل آنچه در شأن كتبى كه به واسطهء شدت تقيّه دفن نمودهاند ، وارد شده كه معصوم فرمودند : اين اخبار را براى يكديگر بازگو كنيد چه آنكه آنها حقّ مىباشند .
4 - و مثل احاديثى كه دربارهء مذاكره نمودن اخبار و امر كردن به نوشتن آنها وارد شده همچون اين كلام معصوم به راوى : بنويس و منتشر كن در ميان بنى اعمام خود علمت را ، زيرا زمانى فرار مىرسد كه در آن هرج و مرج حاكم بوده و مردم به هيچچيز مگر كتبشان انس و الفتى ندارند .
5 - و مثل آنچه از احاديث دربارهء ترخيص و اجازه در نقل به معناى اخبار وارد شده است .
6 - و مثل خبر مستفيض ، بلكه متواتر كه از جانب حضرات معصومين رسيده و آن خبر ذيل است : منازل و شئون مردان را به قدر روايتشان از ما ، بدانيد .
7 - و مثل خبر ذيل كه فرمودهاند : براى هر نفر از ما اهل بيت كسى بوده كه بر او دروغ مىبسته است .
8 - و مثل اين فرموده پيامبر در ذيل : پس از من طائفهء دروغگويان زياد مىشود و هركس بر من كذب و دروغ ببندد جايگاهش در جهنم است .
9 - و مثل فرمودهء ابى عبد اللّه در ذيل : ما اهل بيت راستگويان بوده و هرگز از كذّابى كه بر ما دروغ ببندد راحت نبودهايم .
10 - و مثل اين فرمودهء حضرتش كه فرمودند : مردم ولع و حرصى به دروغ بستن بر ما دارند ، گويا خداى متعال اين امر را بر ايشان واجب نموده است .
11 - و مثل ديگر فرمايش آن حضرت : براى هر نفر از ما اهل بيت كسى بوده كه بر او دروغ مىبسته است . سپس شيخ مىفرمايد : بناى مسلمين اگر بر اكتفاء بر خصوص اخبار متواتر بود ، ( قالة و كذّابه ) زياد نمىشد و چون محفوف بودن اخبار به قرائن قطعيّه ، در نهايت قلّت و غايت ندرت بوده است ، ايشان بيشتر بر مقاصد شومشان تشجيع شدهاند . بههرتقدير اين اخبار و غير اينها رواياتى هستند كه از مجموع آنها كشف مىشود كه عمل به خبر واحد اگرچه مفيد قطع و
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 33
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٣٣