اگر به ابن قبه و امثال او اعتراض داريد ، اعتراض و اشكالتان وارد است ، چرا كه محكمترين دليل بر امكان شىء وقوع آن است و اگر به ما اشكال دارى ، اشكال شما وارد نيست ، زيرا نمونههايى كه شما ذكر كرديد عموما از موضوعات است و در موضوعات نيز ( به قول شما ) تعبّد به خبرهاى غير علمى بالاجماع درست است منتهى در برخى موارد :
1 - به قول چهار عادل اعتماد مىشود ، مثل شهادت بر زنا .
2 - و در برخى موارد به قول دو نفر اعتماد مىشود ، مثل حقوق مالى .
3 - و در برخى موارد به قول يك نفر اعتماد مىشود ، مثل قول خبره در لغت و يا معاملات و حتى در باب وكالت .
قول فاسق و كافر نيز مورد قبول است ، لكن بحث ما در احكام است و اين اشكال شما به ما وارد نيست .
* نظر شيخ انصارى در اين زمينه چيست ؟
اين است كه چون مستشكل از موضوعات مثال زد و بر آنها ادّعاى اجماع نموده ، به دست سيّد و اتباعش بهانه داد كه آنها اشكالش را رد نمايند ، لكن اگر به طور كلّى سيرهء مسلمين را بر عمل به خبر واحد ادّعا مىنمود ، سيّد قدرت پاسخدهى پيدا نمىكرد .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 125
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٢٥