( منظور از اخباريين در كلام علّامه چه كسانى هستند )
مراد علامه از اخباريين :
1 - ممكن است افرادى همچون صدوق و استادش باشد ، چه آنكه ايشان براى پيامبر اكرم و ائمه اطهار به واسطهء برخى از اخبار آحاد وارده سهو و اشتباه را اثبات نموده و گمان كردهاند كه نفى سهو از اين ذوات مقدّسه اوّل درجهء غلوّ است و زيادهروى در حق ايشان و آنها را از مقام بشرى به مقام الوهيت رسانيدن است .
2 - و ممكن است مراد همان مقلّدهاى باشد كه قبلا در كلام شيخ گذشت و گفته شد ايشان كسانى هستند كه وقتى راجع به توحيد و يا صفات نبى و امام از آنها سؤال مىشود ، مىگويند :
روايت اينچنين به ما رسيده و در پاسخ روايات را نقل مىكنند .
شيخ در همين مقام از كتاب عدّه ، عمل كردن به اخبار آحاد در اصول دين را به برخى از محدّثين غافل نسبت داده است .
( مراد از شبههء حاصله براى سيّد مرتضى )
1 - ممكن است مراد از حصول شبههاى كه علّامه براى سيد و اتباعش ادّعا نموده است اين باشد كه ايشان گمان كردهاند كه اخبارى كه اصحاب به آن عمل نموده و در كتبشان نوشتهاند ، آن اخبارى است كه محفوف به قرينه است .
2 - و يا ممكن است مراد از آن اين باشد كه بزرگان شيعه كه گفتهاند اخبار آحاد حجّت نيست ، ايشان و اتباعش پنداشتهاند ، منظور آنها مطلق اخبار آحاد بوده و لو از طريق اصحاب ما نقل شده و راوى آن موثق باشد .
3 - و يا ممكن است مراد علّامه از عبارت مذكور اين باشد كه مخالفت مرحوم سيّد با اصحاب و علماء اماميّه در اين مسئله ( حجيّت خبر واحد ) مستند به شبههاى است كه براى وى حاصل شده و بدين خاطر با امر اتفاقى و اجماعى اصحاب مخالفت نموده است .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 102
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٠٢