* جناب شيخ در اثبات حجّيت خبر واحد به چه رواياتى تمسّك نموده است ؟
به چهار طائفه از روايات تمسّك فرموده است .
* چه مباحثى پيرامون روايات مذكور مطرح است ؟
سه بحث كوتاه از جمله : 1 - بيان روايات 2 - بيان دلالت آن روايات 3 - بيان مقدار دلالت آنها .
* اوّلين كسى كه به احاديث مورد بحث جهت اثبات حجيّت خبر واحد ، تمسّك نمود ، كيست ؟
بنا بر فرمودهء صاحب اوثق ، مرحوم فاضل تونى .
* چرا قبل از مرحوم فاضل تونى كسى به روايات مذكور تمسّك نكرده است ؟
يا به خاطر غفلت از اين احاديث بوده و يا نظرشان بر اين بوده كه در اخبار دليلى بر حجيّت خبر واحد وجود ندارد .
* وجه استدلال به اين طائفه از اخبار چيست ؟
اين است كه در يكى از فقرات آنها اين مضمون وجود دارد كه در صورت تساوى دو خبر رجوع به تخيير شده و در صورت وجود مرجّح به آنكه داراى ترجيح است ، عمل مىشود .
* چرا مىتوان به نفس اخبار مورد نظر در حجيّت خبر واحد تمسّك جست ؟
زيرا كه ترجيح ميان دو حجّت و يا بيشتر لحاظ و اعتبار مىشود و تخيير هم فرع بر معتبر بودن طرفين آن مىباشد و لذا چون هركدام از ترجيح و تخيير در اين احاديث موردش اخبار واحد است ، ناگزير مىتوان به نفس اين اخبار بر حجيّت اخبار آحاد تمسّك نمود .
* اخبار علاجيّه چگونه اخبارى هستند ؟
اخبارى هستند كه در باب متعارضين وارد شده و شيوهء علاج متعارضين را بيان مىكنند .
* مراد از عبارت ( ما ورد فى الخبرين المتعارضين . . . الخ ) چيست ؟
بيان يكى از روايات مشهوره در ميان اخبار علاجيّه ، يعنى حديث مقبوله عمر بن حنظله است ، كه اگرچه صدر اين حديث مربوط به باب قضاوت و حكومت است ، چرا كه امام مىفرمايد :
شيعيان ما در منازعات مالى و حقوقى خود نبايد به حكام بنى اميّه و بنى عباس مراجعه نمايند ، چرا كه آنان حاكمان طاغوتى بوده و ما مأمور و مكلّفيم كه به طاغوت كفر بورزيم .
راوى مىپرسد كه پس پيروان شما براى رفع منازعات مالى و حقوقى خود به كدامين مرجع بايد مراجعه كنند ؟ امام صادق فرمودند : انظروا الى رجل قد روى حديثنا و نظر فى حلالنا و حرامنا و عرف احكامنا فلترضوا به حكما فإنّى قد جعلته عليكم حاكما ، فإذا حكم به حكم فلم يقبل منه فإنّما استخف به حكم اللّه و علينا ردّ و الرّاد علينا هو الرّاد على اللّه و هو على حدّ الشّرك باللّه . سپس سؤال و جوابها
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 10
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٠