به همه اعضاء تن رسند .
9 - ارواحى كه در مغز پديد شوند و شايان پذيرش حس و حركتند و بوسيله اعصاب در همه تن نفوذ كنند .
10 - اجزاء بنيادى تنند كه تا پايان عمر بمانند و اين مختار محققان متكلمين است و اگر جسمانى باشد در آن چند قول است .
1 - مزاج است و اين قول بيشتر پزشكانست .
2 - وصفى است براى زندگى .
3 - شكل و نقشه تن است .
4 - تناسب عناصر و اخلاط است .
و اگر نه جسم است و نه جسمانى يا مكانى است كه ابن راوندى گفته و آن را جزء لا يتجزّى در دل دانسته يا لا مكانست و آن قول بيشتر فلاسفه و معمّر از قدماء معتزله و عقيده اكثر اماميه و غزالى ، و راغب است و فرفوريوس نفس و تن را يكى دانسته .
و پس از ايراد برخى ادله و اجوبه از هر دو طرف گفته : حق اينست كه جوهريست لطيف نورانى درياب جزئى و كلّى ، حاصل در تن و متصرف در آن ، بىنياز از خوراك ، بر كنار از تحليل و نموّ ، و چنين جوهرى دور نيست كه پس از نابودى تن هم بماند و از آنچه با او سازگار است لذت برد ، و از آنچهاش ناسازگار است آزار كشد ، اينست آنچه من از حقيقت نفس دارم ( پايان ) .
صدوق - رضي الله عنه - در رساله عقائد گفته : عقيده ما در بارهء نفوس اينست كه ارواحى باشند كه زندگى بدانها است و نخست آفريدهاند كه پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله فرمود : نخست چيزى كه خدا برآفريد سبحانه و تعالى نفوس پاك و پاكيزه بود كه آنان را بيگانگى خود گويا كرد ، و پس از آنها ديگر آفريده را آفريد ، و اعتقاد ما در باره آنها اينست كه براى ماندن آفريدهاند نه فناء كه پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله فرمود : شما براى فناء آفريده نشديد بلكه براى ماندن آفريده شديد ، و همانا از خانهاى بخانهاى منتقل
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 71
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٧١