بدان در تن روانست و چون مرگش دررسد بخوابد تا آن سبب قطع شود و آنكه نميرد وانهاده شود .
48 - و از ابن عباس در همين آيه گفته : سببى است كشيده ميان خاور و باختر و ميان آسمان و زمين ، ارواح مردهها و ارواح زندهها بدان سبب آشيانگرند و نفس مرده بنفس زنده درآويزد و چون نفس زنده فرمان برگشت بتن گيرد روزيش پرداخت شود و نفس مرده بجا ماند و نفس زنده آزاد شود .
49 - و از ابى جحيفه كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلم در آن سفر كه خوابيدند تا خورشيد برآمد ، فرمود : شما مرده بوديد تا خدا ارواح شما را بشما برگرداند .
50 - در شهاب الاخبار : پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلم فرمود : ارواح لشكرهاى آمادهاند هر كدام بهم آشنا شدند الفت گيرند و هر كدام ناشناس هم باشند خلاف هم پذيرند .
در ضوء الشهاب : اين حديث اشك از ديدهها بريزد و در تفسيرش لغزشها بخيزد ، من بدان چه دانش كه خدايم روزى كرده بشرح آن پردازم و گويم : اصل كلمه روح براى خوشى و پاكى وضع شده ، جان آدمى را روح گويند ، و فرشتههاى پاك را ارواح ، روح القدس : جبرئيل است و روح نام فرشته ديگر كه خدا فرموده « روزى كه برخيزند روح و فرشتهها در صف 39 - النبأ » عيسى ، روح اللَّه است ، نسبت به فرشته و پرى « روحانى » بضمّ راء و آنان روحانيونند ، بهر جاندارى هم روحانى گويند .
ابو عبيده گفته : روح : راحت است ، مكان روحانى : خوش ، ريح : مفرد رياح ، و ارواح كه اصلش روح بوده و براى كسره راء واو بياء بدل شده ، راح و رياح بفتح راء مى است ، روح و ريحان : رحمت و رزق است ، روح : نسيم است و ريحان گل بوئيدنى ، و از اينجا است روحى كه آدمى بدان زنده است ، براى آنكه پاك و خوش است در آفرينش و در آغاز پديدش ، اصحاب اصول گفتند : روح نفسى است كه در دمكشهاى زنده روانست ( و يك شعر عربى گواه آورده ) .
و آنچه قومى گويند كه ارواح بتن برپايند ، و پيش از تن بودهاند بچنين و
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 57
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٥٧