خشك است و با برگردان پرتو خورشيد و اختران گرمى دارد و در پيدايش خلط صفراء و سوداء اثر مىكند و سوم خوراك است كه خون حاصل آن در زيست تن اثردارتر است از اخلاط ديگر با اين كه اشياء برونى ديگر اثر فراوانى در آن ندارند و چهارم آب است كه اثرش در پديد شدن بلغم روشن است .
15 - در اختصاص ( 109 ) : بسندش از امام ششم عليه السّلام كه : نخست قياسگر ابليس است كه گفت : مرا از آتش آفريدى و او را از گل و اگر ابليس ميدانست آنچه را خدا در آدم آفريده بر او نميباليد سپس فرمود : خدا فرشتهها را از نور آفريده و جان را از آتش و پرى را كه صنفى از جانّاند از باد و صنفى پرى را از آب آفريده و آدم را از صحنه زمين و گل سپس در آدم نور و آتش و باد و آب را روان كرده با نور بيند و انديشد و فهمد و با آتش خورد و نوشد و اگر آتش در معده نبود خوراك را آسيا نميكرد و اگر باد درون آدمى نبود آتش معده شعلهور ميشد يا شعلهور ميكرد و اگر آب درون آدميزاده نبود كه آتش معده را خاموش كند آتش درونش را ميسوخت و خدا در آدم اين پنج جوهر را فراهم كرد و در ابليس يكى از آنها بود و به همان باليد .
16 - در نهج ( شماره 7 حكم ) : تعجب كنيد از اين آدمى كه با پيه بيند و با گوشت گويد و با استخوان شنود و از سوراخ بينى نفس كشد .
17 - در علل محمّد بن علي بن ابراهيم : كه پرسيدمش مرگ از چيست ؟ و از چه باشد ؟ فرمود : از چهار طبع كه در آدمى تركيب شدند ، دو مرّه و خون و باد روز قيامت هر چهار آنها از آدمى بيرون كشيده شوند و مرگ از آنها آفريده شود و آن را به شكل چپشى خاكسترى آورند و ميان بهشت و دوزخ سربرند و اين چهار طبع در آدمى نباشند و هرگز نميرد .
18 - در خصال ( 98 - 100 ) و در علل ( ج 1 ص 92 ) : بسندى از ربيع يا منصور كه امام ششم عليه السّلام روزى در مجلس منصور بود و مردى هندى كتابهاى طب را ميخواند در بر او ، و امام ششم به خواندن او گوش ميداد تا هندى
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 295
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٩٥