پيش از آميختن بوده يا هر كدام از روح و تن باصل خود برگردند .
« و تحركت الروح بالنفس » گويا مقصود از روح در اينجا روح حيوانى است و نفس نفس ناطقه يعنى در مرگ روح بوسيله نفس ناطقه به آسمان رود مانند اينكه در زندگى در بدن بجنبد بوسيله باديكه همان نفس ناطقه است ، يا مقصود اينست كه حركت روح حيوانى در حال زندگى در مجارى تن بوسيله نفس است و بسبب باد تنفّس و ممكن است نفس به دو فتحه خوانده شود يعنى حركت روح حيوانى بدنبال نفس كشيدنست چنانچه نفس و حركتش بدنبال باد است .
بنا به اين ، معنى ديگر بميان آيد و آن اينست كه مراد خروج روح حيوانيست بوسيله نفس ناطقه چون حركت روح بوسيله باد به آسمان پس از بيرون شدن آن ، و روح در جمله « فردت الروح » ممكن است همان حيوانى باشد و مقصود از نور نفس ناطقه و دليلش اينست كه فرموده : مؤيد است بعقل و اگر بمعنى ناطقه باشد نور كمال و دانش و ادراك او است ولى معنى اول در اكثر عبارات خبر روشنتر است .
قوله « يكى از روح است » يعنى آنچه به او رسد از دردهاى تنى و روحى بىواسطه ديگرى و ديگرى آنست كه بوسيله تسلّط و آزار از ديگرانست ، كيفر مؤمن همين دو نوع عذاب دنيويست ولى كافر عذاب دنيا و آخرت هر دو را دارد چون مؤمن بناخواه از غلبه شهوت گناه كند نه بسوء اختيار و بيرون شدن از فرمان خدا و گناه كافر از تعمد و تجاوز و استخفاف بخداست كه در خبر ديگر فرمود : چون استخفاف باشد كفر است » .
«
حسدا من عند انفسهم
» آيه در سوره بقره چنين است « دوست دارند بسيارى از اهل كتاب كاش برميگرداندند شما را پس از ايمانتان كفار را از روى حسد » بيضاوى گفته در ( ج 1 ص 106 ) تفسيرش كه حسد علت دوستى آنها است براى برگرداندن از ايمان كه دلخواه و هوس آنها است نه ديندارى و حقجوئى كه در دل آنها نشسته و سخت است - پايان - و ظاهر خبر گواهآوردن از كلمه «
من عند انفسهم
» است يعنى برگزيده