علماء در آن درگذشتند مانند كلينى ره و ابن بابويه و سمرىّ آخر سفراء و ديگران رضى اللَّه عنهم .
و آنكه خوابها باختلاف اشخاص و احوال و زمان فرق كنند از اين رو اين علم از معجزههاى انبياء و اولياء است و ديگران را در آن بهره نيست جز اندكى كه سودى ندارد .
و اما خوابهاى پرتوپلا كه زائيده خوراك بد و اخلاط تنند فراوانند و بتجربه معلومند مردى ترسان و هراسان نزد پدرم - قده - آمد و گفت : امشب در خواب ديدم شيرى سفيد كه مارى سياه برگردن داشت بر من يورش آوردند تا مرا بكشند ، و پدرم - ره - گفت : شايد ديشب كشك و رب انار خوردى ؟ گفت : آرى ، گفتش بر تو زيانى نيست اين دو خوراك آزاربخش در خواب برايت مجسّم شدند و مانند آن بسيار است كه هر كس در خود آزموده است و اللَّه ولى التوفيق « 1 » .
هامش
( 1 ) تعبير خواب هيچ فرمول و قاعده كلى ندارد و استلهامى است شخصى و خدا داده بمعبر كه چون خوابى را به او گويند چيزى در دل او افتد كه تعبير آن باشد و البته بايد معبر روحى پاك و پارسا داشته باشد مانند روح يوسف پيغمبر .
و گويند ابن سيرين هم بر اثر روح پارسا ذوق تعبير دريافته و در جوانى كه شاگرد بزازى بوده زنى ثروتمند به دو عاشق شده و او را ببهانه خريد پارچه به خانه خود كشيده و در برويش بسته و با همه زيبائى و طنازى از او كام دل خواسته و او چون بيچاره شده از او اجازه قضاى حاجت طلبيده و خود را بمستراح كشانده و سراپا به نجاست آلوده و نزد آن زن آمده و بر اثر نفرت باريش او را از خانه بدر كرده و رها شده و آنچه از خوابهاى تعبير شده از ابن سيرين هم رسيده مؤيد اين معنا است كه پس از شنيدن خواب بمناسبت يادآورى آيه يا روايت يا مناسبت ديگر تعبيرى بدل او افتاده و گفته درست درآمده .
بنا بر اين به اين خوابنامهها و مناسبات واقع شده هيچ اعتبارى نيست و نميتوان خواب را از روى كتاب تعبير كرد بلكه بايد ذوق آن را با تزكيه نفس و پارسائى بدست آورد و خود به خود الهامى گرفت ( شرح مترجم )