ابزار كار گفتند . ابزار كار چيست ؟ گفت « تيكههاى آهن بياوريد » و مس بياوريد گفتند با چه نيرو آهن و مس را ببريم ، معدن ديگرى از زير زمين براى آنها بر آورد بنام « سامور » كه سختتر و سفيدتر فلزيست كه خدا آفريده ، و سليمان ستونهاى بيت المقدس و سنگهايش را با آن بريده و هم جواهرش را .
و آنگه ميان دو كوه را اندازه گرفت و آهن و مس را با آتش ذوب كرد ، و تيكهها چون سنگهاى بزرگ ساخت ، سپس مس را آب كرد و چون گل ملاط آن سنگهاى آهنين نمود و بساختن آن پرداخت و نقشه ساختمانش چنانچه مورّخان گفتهاند اين است ، ميان دو كوه را اندازه گرفت 100 فرسخ بود و پايه آن را كند تا به آب رسيد .
و پهناى سد را 50 فرسخ گرفت ، و آنگه ، هيزم ميان دو كوه نهاد و آهن روى آن چيد و باز هيزم روى آن چيد و يك رده آهن و يك رده هيزم روى هم چيد تا برابر دو كوه دو سمت سد شد .
و آنگه آتش بر آن نهاد و گفت بدميد تا همه آتش شد و مس آب شده بر آن ريخت و آتش رده هيزمها را بلعيد و مس گداخته بجايش آمد تا آهن و مس با هم تركيب شدند . و چون پارچه برد يمنى نمودار شد از زردى و سرخى مس و از سياهى آهن و مس ، و سد دراز و محكم و بزرگى شد چنانچه خدا فرموده « نتوانند بر آن برايند و نتوانند بر آن سوراخى پديد آرند » .
قتاده گفته ، مردى گفت : يا نبى اللَّه سد يأجوج و مأجوج را ديدى ؟ براى من وصف كن فرمود : چون برد يمنى است يك رده سياه و يكى سرخ فرمود : من آن را ديدم ، و گفتهاند : جاى سد پشت « ملاذجرد » نزديك مشرق تابستان و فاصلهاش تا خزره 72 روز راه است .
و از على بن ابى طالب عليه السّلام روايت شده كه فرمود : ذو القرنين از مشرق تا مغرب را مالك شد ، دوستى از فرشتهها داشت بنام « رفائيل » بديدن او مىآمد ، يك روز
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 94
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٩٤