كرد و چيزى كم ندارى تا برايت بخواهم اگر به من شادى بخشيدى خدا به تو روشنى بخشيده و در اين باره اشعارى سرود .
جاحظ گفته : چون در اين جهان انديشى خانهاى باشد آماده براى برآورد هر نياز ، آسمانش سقف افراشته است و زمينش فرش گسترده و اختران رشته كشيدهاش چراغ افروخته و آدمى صاحب آن است و دستانداز بدان ، هر گياهى آماده است براى سود او ، و هر نوع جاندار در خدمت او ، اين جمله روشنى است در اينكه جهان با تدبير كامل و حكمت رسائى آفريده شده و نيروئى بىاندازه .
و آنگه اختلاف دارند كه آسمانست كه برتر است يا زمين ، برخى گفتند آسمان چون عبادتگاه فرشتهها است و پاك از هر گناه ، و چون آدم گنه كرد از بهشت فرو شد و خدايش فرمود : نافرمان من در كنار من نباشد ، و خدا فرموده « و نموديم آسمان را سقفى محفوظ ، و فرمود : و الا است آنكه در آسمانها بروجى نهاد و در بيشتر نام آسمان پيش از زمين است ، آسمانها اثر بخشند و زمين اثرپذير و اثر بخشبرتر است .
ديگران گفتند ؛ بلكه زمين برتر است . زيرا خدا چند بقعه زمين را ببركت ياد آورده و فرموده « راستى نخست خانه كه در زمين براى مردم نهاده شد آنست كه در مكه است و مبارك است ، 98 - آل عمران » و « در بقعه مباركه ، ( ) 31 - القصص » و « تا مسجد اقصا كه بركت داديم گردش را » الاسراء آيه 2 و « و مشارق زمين و مغارب آن كه گردشان را بركت داديم ، 137 » كه مقصود سرزمين شام است و همه زمين را هم با بركت شمرده كه « بركت نهاد در آن و اندازه گرفت قوتهايش را در چهار روز ، 11 - فصّلت » .
اگر گويند : در بيابانهاى بىآب هلاكت بار چه بركتى است ؟ گويم : آنها مساكن و حوش و چراگاه و در صورت نياز مسكن مردم است و مسكن خلقى كه جز خدا تعالى آنها را نداند و براى همين بركتها است كه خدا فرموده « و در زمين نشانهها است براى باورداران ، 21 - الذاريات » در شرافت آنها كه از آن سود برند
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 51
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٥١