يك فائده [ در مورد تشكيل جنين ]
: يكى از محققان گفته : آغاز صورت بندى نطفه در منى مرد است و آغاز پذيرش صورت در منى زن و نسبت آنها به جنين چون مايه است و شير در باره پنير ، و گفتهاند ، هر دو منى نيروى بستن و پذيرفتن دارند ولى بستن در نر نيرومندتر است و پذيرفتن در ماده ، و گفتند اگر چنين نباشد يك چيز نميشوند ، و منى مرد بسته نگردد تا جزئى از فرزند شود .
و ديگرى گفته به همين نظر هر گاه مزاج ماده نيرومند و مردانه باشد مانند مزاج زنهاى پاكدل و پر نيرو و مزاج كبدش گرم باشد ، منى كليه راستش بجاى منى مرد باشد در نيروى بستن و منى كليه چپش بجاى منى ماده در نيروى پذيرفتن و فرزند باذن خدا آفريده شود .
بويژه اگر نفس او از روح القدس نيرو گيرد و به دو متكى باشد بطورى كه پيوستش بطبع و تن رسد ، و مزاج را دگرگون سازد ، و همه نيروهايش كمك روحانى گيرند و چنان بكارها مقتدر شود كه به سنجش نيايد ، مانند صديقه مريم دختر عمران بر پيغمبر ، و پسرش و خودش درود ، كه روح القدوس برايش چون آدمى مجسم شد درست اندام و زيبا ، و نفسش بديدار او تهييج شد و شهوتش جنبيد و فرو ريخت ، مانند احتلامى كه در خواب دست دهد . پايان من گويم : گذشت كه نفوذ فرمان خدا سبحانه وابسته باسباب عادى نيست تا نياز به اين زمينهسازيها باشد كه بسا بكشد به نسبتهائى بزنان مقدس و پاكدامن كه خدا را خوش نيايد و صرف نظر از آن احوط است سپس گفتند : آغاز آفرينش جنين همان وجود منى است در رحم مانند خمير كه بتنور چسبانند ، و آنگه اندكى تغيير كند و چون تخمى شود كه در زمين كارند ، سپس در آن نقطهها از خون حيض پديد آيد و علقه ناميده شود سپس بر رويش خونى ديده شود و چون خون خشك بنمايد و اندكى بزرگ شود و باد گرمى در آن خيزد و مضغه نام گيرد .
سپس كامل شود و سه عضو رئيسى ( دل ، كبد و مخ ) در آن ممتاز شوند ، و براى