باد و مانند آنها بفرشتههاى آسمانى بويژه دو فرشته گماشته بخورشيد فرمايد تا بوسيله فرشتههاى گماشته به زمين جنبشى پديد كنند و آن را بهم زنند تا آنچه خواهد بشود زيرا هر چه در فضا و زمين پديد گردد بر اثر آميختن عناصر زمينى است .
و نخست پديده آن كه هنوز مزاج كاملى به خود نگرفته همان بخار و دود است زيرا فرشتهها چون بوسائل آسمانى گرمى را برانگيزند از آب بخار برآرند و از زمين دود كه نخست آميختهاى از هوا و آبست و دوم از آتش و خاك ، و آنگاه بوسيله آنها موجودات چندى پديد شوند كه مزاج كامل ندارند چون ابر ، باران برف ، تگرگ ، شبنم ، عزو ، رعد و برق ، صاعقه ، رنگين كمان ، هالهها ، شهابها بادها ، زمين لرزهها و جوشيدن چشمهها و قناتها و چاهها و نيزارها ، همه اينها بفرمان خدا سبحانه و وسيله فرشتههاى او است ، چنانچه خدا سبحانه ببرخى از آنها اشاره فرموده « آيا نبينى كه خدا ميراند ابر را - الآية - 44 - النور » .
انديشه در ساختمان گرمابه و عوارض آن خوب كمكى است بدرك ماهيت فضا و بسيارى از پديدههايش ، بلكه انديشه در آنچه از زمين معده آدمى برآيد و بزمهرير مغز او رسد و سپس بسوراخهاى چهرهاش فرود آيد باز هم كمكى است بدان چون بسيارى از امور نفسى و آفاقى ( پايان ) .
يكى از محققين در باره رنگهاى رنگين كمان گفته : روشن كردن آن دو مقدمه ميخواهد .
يكم - رنگها كه ميان سپيد و سياهند از آميختن اين دو پديد آيند ، و خلاصه اينكه سفيد چون بوسيله سياه يا با آميختن بدان ديده شود رنگهاى ديگر مىشود اگر سفيد غالب بر سياه باشد سرخ نمايد و اگر نه آبى و ارغوانى ، و غلبه آن در آبى بيشتر و در ارغوانى كمتر است .
دوم - رنگ سياه در حكم نديدنست ، زيرا چون قرص خورشيد را نبينيم و پرتوى باشد گمان بريم چيز سياهى است و آنجا كه ابرى است سفيديش غالب بر سياهى است آن را سرخ بينيم و آنجا كه سياهش غالب است ارغوانى بينيم و آنجا كه
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 337
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٣٣٧