[ در كفر جادوگر ]
مسأله 13 - جادوگر كافر است يا نه ؟ فقهاء در آن اختلاف دارند ، از پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله روايت شده كه فرمود : هر كه نزد كاهن يا جادوگر رود و او را باور دارد البته كافر است بدان چه بر محمّد صلى اللَّه عليه و آله و سلم فرود آمده ، بدان كه نزاعى ميان امت اسلام نيست كه هر كه اختران را مدبر و خالق جهان و حوادث جهان داند از خوب و بد كافر است ، و اين همان نوع يكم از سحر است .
و اما نوع دوم كه معتقد شود روح آدمى نيرومند گردد تا آنجا كه جسم و زندگى و قدرت و تغيير شكل پديد آرد اظهر اينست كه امّت اسلام بر كفر او اجماع دارند ، و اما نوع سوم كه معتقد شود جادوگر از تصفيه و خواندن ورد و دود كردن برخى داروها به آنجا رسد كه خدا در دنبال كار او بر سبيل عادت آنها را پديد كند معتزله همه او را كافر دانند و گفتهاند : با اين عقيده ممكن نيست پيغمبران بر حق را شناخت .
و اين گفته زشتى است زيرا كسى را رسد كه گويد : اگر مدّعى نبوت دروغگو باشد نبايد خدا اين چيزها را بدست او پديد آورد تا مايه اشتباه گردد ، ولى اگر مدعى نبوّت نشود و اين امور را پديد آورد اشتباهى بميان نيايد و امتياز ميان حق گو و باطل جوانيست كه براى حق گو اين امور بدنبال دعوى نبوّت محقق شوند ، و اما انواع ديگر جادو كه شمرديم شكّى نيست كه مايه كفر نباشند .
اگر گويند : چون يهود سحر را بسليمان بستند خدا در تبرئه او فرمود :
« و كافر نشد سليمان » و اين دليل است كه هر جادو و سحرى كفر است ، بعلاوه فرمود « ولى شياطين كافر شدند كه سحر بمردم مىآموختند » و اين هم مقتضى است كه هر سحرى كفر باشد ، و از دو فرشته هم حكايت كرده كه آنها به كسى جادو نياموختند جز اينكه گفتند « همانا ما فتنهايم پس تو كافر مشو » و اين هم دلالت دارد كه هر سحرى كفر است .
گوئيم : حكايت حال را بس كه يك صورت كفر وجود داشته باشد و آن را حمل كنيم بر كسى كه معتقد بخدائى ستارگانست سپس پس از ايراد مسأله 14 در