تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 189

مساهمون:

ص١٨٩
ظاهر ويژه برخى از آنها است كه بعد از اين هستند ، و ذكر اين اوصاف هم منافات ندارد زيرا اينها كمال آنها هم هستند ، و مجموع اوصاف مخصوص بدانهايند يا عطف تفسيريست براى بيان برخى اوصاف ثابته آنها ، و ذكر سبب سزاوارى بطلب رحمت . « شهرت آنها را از تسبيح تو باز ندارد » يعنى شهوت ندارند . « ديده‌هاشان خاشع است و نظر بسوى تو بر ندارند » در برخى نسخه‌ها است كه نظر بسوى تو نيندازند ، و بسا مقصود اينست كه از شرم سر به زير دارند يا از ترس ، يا ديده بدان سو دارند كه خدا قبله آنها ساخته و بسوى عرش چشم نيندازند . و بسا كه مقصود نظر دل است يعنى در ذات و صفاتت نينديشيدند و بدان چه خرد آنها نرسد و ظاهر اينست كه اين دو وصف از برخى فرشته‌ها است چنانچه در خبر معراج گذشت و بسا كه عمومى باشد « و آنان كه چون بنفس كشيدن دوزخ بنگرند بر نافرمانهاى تو » ترسند از اينكه مقصر باشند در عبادت تو و گويند « سبحانك ما عبدناك حق عبادتك » . يعنى تو را منزه دانيم از اينكه عبادات ما تو را سزد ، زيرا چون سختى كيفر خدا را نگرند به خود بنگرند و كردار خود و ببزرگى و جلال خدا و دريابند كه كردارشان قاصر است از آنچه خداى سبحان را سزد و به او پناه برند و بتقصير خود اعتراف كنند ، و برحمت و عفو و كرمش پناه گيرند ، يا اينكه چون با شنيدن صوت عذاب بر خود ترسند كه مبادا بناحق دچار كيفر شوند ، خدا را از آن منزّه شمارند و خود را مستحق آن دانند . و والد - ره - ميگفت : بسا كه اين اظهار تعجب باشد از مخالفت دوزخيان تا آنكه به كيفر سزاوار شدند يا از آواز هراس آور غير عادى ، و اين توبه آنها باشد از مكروه ، و بسا به قصد شفاعت گنهكاران باشد كه خود را با آنها پيوسته و گفتند : خدايا ما مقصريم بما و آنها همه رحم كن . « و بر روحانيان از فرشته‌هايت » در نهايه گفته فرشته‌هاى روحانى با راء