و كلينى در ( ج 1 ص 274 - كافى ) باسناد خود روايت كرده كه مردى نزد امير المؤمنين عليه السّلام آمد و از روح پرسيدش كه آيا او جبرئيل نيست و امير المؤمنين به او فرمود : جبرئيل از فرشتهها است و روح جز جبرئيل است ، و بارها همان را بدان مرد گفت ، و او گفت البته چيز بزرگى گفتى ، كسى نه پندارد كه روح جز جبرئيل است ، امير المؤمنين عليه السّلام فرمود : تو خود گمراهى و از گمراهان روايت ميكنى خدا عز و جل ميفرمايد به پيغمبرش صلى اللَّه عليه و آله « و فرو فرستد فرشتهها را با روح ، 2 - النحل » و روح جز فرشتهها است ، و اخبار در اين باره گذشت و اينكه در دعايش روح را با فرشتهها آورده از باب تغليب است چنانچه دانستى يا از راه تقيه طبق عقيده مخالفين است .
« و بر فرشتههاى فروتر » بحسب مكان چون گذشتهها حاملان عرش و كرسى و ساكنان آنها بودند و حجب و اينها بالاتر از هفت آسمانند يا بحسب درجه و مقام يا هر دو .
« و امانت داران پيامهاى تو » دلالت دارد كه تبليغ پيام منحصر به جبرئيل نيست ، و ممكن است اينها بر جز اولو العزم فرو شوند يا گاهى هم بدانان ، چنانچه برخى اخبار بر آن دلالت دارد ، يا مقصود وسائط ميان خدا و جبرئيل است چون قلم ، لوح و اسرافيل و جز آن كه گذشت ، و در بعضى اخبار قدسيه است كه : از رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله از جبرئيل از ميكائيل ، از اسرافيل ، از لوح ، از قلم ، از خدا عزّ و جلّ يا مقصود پيكها است كه بفرشتههاى ابر و باران و عذاب و رحمت و ديگر فرشتههاى گماشته بر امور بندهها آيند ، يا فرشتههاى گماشته بر دو لوح كه همه كتب آسمانى در آنها ثبت است ، يا آنان كه در شب قدر بانبياء و اوصياء فرو شوند .
« آنان كه از پيوسته كارى دلتنگى ندارند ، درماندگى از خستگى و سستى ندارند » اين عبارت براى عموم است پس از ذكر افراد خاص زيرا كه آن و پس از آن حال همه فرشتهها است و شامل فرشتههاى زمين هم ميشوند ، بلكه فرشتههاى حجب و عرش و كرسى ، يا خاصى است پس از عام براى ذكر برخى صفات كه بحسب
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 188
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١٨٨