چه كه وهم به دو نرسد يا او و ديگران فرشتهها در شناخت خدا بر ما امتيازى داشتند ؟ جواب : نزول جبرئيل به صورت دحيه كلبى بدرخواست پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلم بوده ، و تشكّل او بقدرت خود او نبوده بلكه خدا او را براستى بدين صورت نموده نه به صورت سازى ، و آنچه پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله شنيده از خود جبرئيل بوده كه قرآن را به دو خوانده ، و اما ابليس و جن قادر بر تشكل نيستند و هيچ قادرى نتواند صورت خود را عوض كند ، و اگر مصلحت باشد خدا او را به صورت ديگر ميگرداند ، و جبرئيل بسا كه وحى را از كلام خدا ميشنيده و ياد ميگرفته ، و رواست كه آن را از لوح محفوظ ميخوانده .
و اما آنچه جبرئيل از صفات خدا ميدانسته از راه دليل و تعقل بوده ، و مانند دانشمندان ديگر است ، و امّا جاى او روايت است كه در آسمان چهارم است ، و اما آنچه در نهاد او بيايد جائز نيست باعث سرگردانى او باشد و ترديد كند ، زيرا معصوم است و زشتى از او نسزد ( پايان ) .
در برخى از آنچه افاده كرده اعتراض است و بر انديشمند نهان نيست و از او رحمة اللَّه عليه پرسيدند كه : چون اهل بهشت در بهشت درآيند تكليف فرشتهها چيست ؟
آيا با آدميان در آن بمانند ، و مردم آنها را ببينند و چون آدميان ميخورند و مينوشند ، يا تسبيح و تقديس ميكنند ؟ و آيا تكليف از آنها ساقط مىشود ؟ و آيا جن چه وضعى دارند ؟
جواب : رواست با آدميان در بهشت باشند ، و رواست در بهشت ديگر باشند زيرا بهشت بسيار است : بهشت خلد ، بهشت عدن ، جنّة المأوى و جز آن كه خدا نام نبرده ، اما ديد آدمى از آنها درست نيست مگر بر يكى از دو وجه .
1 - خدا ديد چشم آدمى را تا آنجا نيرو دهد و بيفزايد كه آنها را توانند ديد .
2 - فرشته جسم زمختى شوند كه بديد آدمى آيند ، و اما خوردن و نوشيدن
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 178
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١٧٨