آتشى است كه با آتش ديگر پيوندد و شك نيست كه أثر هر دو با هم بيشتر است .
4 - نشانههاى راهيابى از طرف خدايند در تاريكيهاى خشكى و دريا چنانچه فرموده «
وَ عَلاماتٍ وَ بِالنَّجْمِ هُمْ يَهْتَدُونَ
» .
5 - خدا آنها را وسيله راندن ديوان ساخته كه مردم را از نور ايمان بظلمت كفر مىبرند ، روايت شده است سببش آنست كه جن از آسمان خبرگيرى ميكردند و چون محمّد صلى اللَّه عليه و آله و سلم مبعوث شد آسمان پاسبانى شد و ديوان كمين گرفتند و هر كدام براى گوش گرفتن اخبار آسمان مىآمدند شهابى به آنها پرتاب ميشد و او را مىسوزاند تا خبر را به زمين نبرد و بمردم رساند و كار پيغمبر را صلى اللَّه عليه و آله و سلم مخلوط كند و مردم را در صحت خبر آسمانى او در شك اندازد ، و اين سبب پرش شهابها شد ، و همين مقصود است از قول خدا « و ساختيم آنها را راندن ديوها » و برخى مردم از چند راه در اين طعن زدهاند .
1 - پرش كواكب در كتابهاى قديم فلاسفه ياد شده و گفتهاند ، از بخار زمين كه بواسطه گرم شدن بآفتاب برآيد چون بكره آتش رسد آتش گيرد و شعله دهد و همان شهاب است .
جواب : منكر نباشيم كه شهابها پيش از بعثت پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلم هم بودند ، ولى منافات ندارد كه سبب ديگر هم به آنها فزوده كه دفع جن بوده ، و روايت است كه بزهرى گفتند : شهاب در جاهليّت هم پرتاب ميشد ؟ گفت : آرى ، سائل گفت : بگو از قول خدا تعالى « ما براى گوش گرفتن مىنشستيم و هر كه اكنون گوش گيرد شهابى در كمين يابد » گفت : چون پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلم مبعوث شد سختتر و بيشتر شدند « 1 » .
2 - چگونه جن يكى و هزار از خود را بينند كه براى گوشگيرى سوختند و باز بدنبال آن روند ، و خردمند چون چيزى را يك بار و يا چند بار هلاكت بار
هامش
( 1 ) و بعلاوه امروز ثابت شد كه زير ماه كره آتشى وجود ندارد و همه فضا سرد و يكسانست تا به ماه و بالاتر از آن .