به كسى كه بدش نشمارد ، همچنان بدبينان از فتنه رها نباشند و سخن در آن در باب آينده بيايد .
3 - آموختن اين علم به دو وجه پيش و ياد گرفتن آن و بررسى در آن مورد حرمت يا كراهت است و كراهت در اينجا اقوا است .
4 - علم هيئت و بررسى هيئات افلاك و حركاتشان ، و جواز آن دور از قوت نيست در صورتى كه معتقد بر خلاف آيات و اخبار نگردد مانند اينكه افلاك را بهم چسبيده داند ، و معتقد بدان چه بىبرهانست نشود و بر سبيل احتمال اظهار كند و امّا آنچه شهيد - ره - گفته كه مستحب است ، اين در صورتى است كه قواعد آن مطابق واقع باشد و مشتمل بر مخالف ظاهر شرع نباشد ، و گر نه در صورت عدم علم بواقعيت قول ندانسته است و دروغ و در صورت دوم مخالف شرع است ، و آيات داله بر تفكّر در آفرينش آسمانها و زمين ظاهرش انديشه در دلالت آنها بر وجود صانع است و علم و قدرتش و حكمتش نه از جهت ترتيب و كيفيت و حركات آنها گرچه محتمل است نيز 5 - حكم بگرفتن خورشيد و ماه و رؤيت ماه نو و محاق و امثال آنها از روى تقويم ، و ظاهر جواز آنست و گرچه احوط اجتناب است نيز ، زيرا احكام شرعيه متعلّق به آنها بر پايه رؤيت است نه بر گفته منجمان ، و خلاصه اينكه براى كسى كه ديندار و پيرو خاندان عصمت است و خود را شيعه آنها داند شايد كه از آثار آنها پيروى كند ، و بدين امور رو نياورد مگر اندكى كه راجع بشناخت اوقات نماز و عبادات و سمت قبله و مانند آنها است ، و اگر در اين علوم و اعمال دخالتى در صلاح دين بود هر آينه ائمه عليه السّلام ما را بدان فرمان ميدادند و تشويق ميكردند ، و قواعدشان را بما مىآموختند .
و شيوهء اهل بيت عليه السّلام نبوده كه رجوع بساعات تقويم كنند يا آنها را براى شيعه بيان كنند و از ساعات بدنجومى بر كنار دارند ، بلكه براى دفع بلا دستور صدقه و دعاء و زارى و توسل بخداى سبحان دادهاند ، و در اين زمانه همه آنها را
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 260
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٦٠