و چون نسبت درمان بدارو است اين كفر نيست ولى خطاء است ، زيرا حصول اين آثار از آنها نه هميشه است و نه در بيشتر اوقات .
و در دروس - ره - گفته : اعتقاد اثر بخشى اختران مستقلا يا بشركت با خدا و گزارش از كائنات بدانها كفر است اما پيشگوئى بدانها با عقيده باينكه مؤثر حقيقى خدا است و آنها نشانه كار اويند حرام نيست گرچه بد است ، با اينكه نشانه هميشگى هم نيستند و كمتر درست در مىآيد ، و علم نجوم را برخى فقهاء ما حرام دانسته و شايد براى اينست كه خطر اعتقاد باثر بخشى آنها را دارد ، يا اينكه احكام آن تخمينى است و ندانسته گوئى است ، و اما علم هيئت افلاك حرام نيست و بسا كه مستحب است زيرا مايه آگاهى بر حكم خدا و عظمت قدرت او است .
و محقق شيخ على - اجزل اللَّه - تشريفه - گفته : تنجيم گزارش از احكام اخترانست نظر بحركات افلاك و اتصالات كواكب و بقياس و تخمين برگردد - تا گويد - از صاحب شرع بوجه هر چه رساتر نهى شده از آموختن علم نجوم ، و بايد دانست كه ستارهشناسى با عقيده بتأثير اختران در موجودات زمين و گرچه به مدخليّت آنها باشد حرام است و ياد گرفتن آن هم بر اين پايه حرام است ، بلكه اعتقاد كفر است - نعوذ باللَّه - و اگر چنين نباشد و دروغ نگويد جائز است ، و البته ثابت شده كه تزويج و سفر حج در قمر در عقرب بد است ، و اين هم از اين باب است ، آرى اين هم مكروه است ، و مايه عقيده فاسد نيست ، و نهى از آن بطور مطلق براى ريشهكنى ماده فساد است .
شيخ بهائى - ره - گفته : وابستن حوادث زمين باجرام آسمانى با عقيده باينكه آنها آفريننده يا شريك در آفرينشاند به مسلمان روا نيست و علم نجوم بر اين پايه كفر است - العياذ باللَّه - و حديث نهى از علم نجوم به همين معنا است ، و اگر گويند اوضاع كواكب نشانه برخى حوادث اين جهانند كه خدا آفريند چنانچه حركات و اوضاع نبض نزد طبيب نشانه صحت و بيماريند ، و چنانچه لرزيدن برخى اندام تن را نشانه احوال آينده گيرند ، اين مانعى ندارد ، و روايات صحت علم نجوم و جواز
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 243
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٤٣