ندارند اينست كه طالع بگيريد و بگوئيد اين چيز را ميگيرند يا نميگيرند و سپس مخالف گفته آنها عمل مىشود ، و اين مسأله بر آنها دشوار است و عذرهاى نادرستى ميتراشند و ميگويند بايد آن شخص خواست خود را بنويسد يا به كسى بگويد تا ما تصميم سپرده او را استخراج كنيم ، و اين عذريست بيهوده زيرا اگر منجم همه كائنات را ميفهميد بايد اختيار ما را هم بفهمد ، و چه فرقى دارد كه آن را قبلا بسپارد يا نه ؟ و اگر آن را هم سپرده كنيم باز درست گفتن آنها كمتر از خطاء آنها است ، و از همان تخمين و گمانپرانى بهتر نيست .
يك روز يك رئيس بلكه يك وزير كه اديب و نويسنده فاضلى بود و شيفته ستارهشناسى بود در ضمن اظهار تعجب من از كسى كه عمر در آن صرف كند گفت :
ميخواهم چيزى كه در دل دارم از شما بپرسم ، گفتم : هر چه خواهى بپرس ، گفت :
بگو بدانم در تكذيب احكام نجوم تا آنجا رسيدى كه براى سفر و نو پوشيدن و دنبال كارى رفتن هيچ ساعتى منظور ندارى ؟ گفتم : من - به حمد اللَّه - به اين مقام رسيدم و بيش از آن ، و نه در خانه تقويم دارم و نه در آن نگاه كنم ، و در هر اقدامى جز خوبى نديدم .
و به او گفتم دليل علمى بر بطلان نجوم بكنار يك دليل عمومى در اينجا هست و آن اينست كه در راه عمومى چاههاى نزديك هم باشد كه بايد با توجه از آنها بسلامت گذشت ، آيا بينا و نابينا كه هميشه در آن راه رفت و آمد دارند در سلامت برابرند ؟ گفت : البته بينايان سلامت بيشترى دارند از نابيناها گفتم : اگر محال است كه اين دو در راه پر از چاه در سلامت با هم برابر باشند فرض كن منجم بينا به راه زندگى و چاههاى بلا و آفت است و ديگران نابينا و بايد منجم در زندگى خود سالمتر و موفقتر و از بلاها دور تر باشد از ديگران و حال اينكه چنين نيست بلكه برخى مردم بيابانى و چادرنشينى در زندگى از يك منجم خوش بختتر و سالمتر و از بلا دور تر است گفت : اين اتفاقى است ، گفتم پس بايد بر حسب اتفاق سلامت نابيناها در راه پر چاه برابر بيناها يا بيشتر از آنها باشد يا اينكه اين امر
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 239
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٣٩