زيان آسايد .
سپس رو بمردم كرد و فرمود : اى مردم مبادا علم نجوم آموزيد مگر همانچه كه راه نمايد در خشكى و يا دريا ، زيرا ستارهشناسى به پيشگوئى كشاند ، منجم چون كاهن است ، و كاهن چون جادوگر ، و جادوگر چون كافر ، و كافر در دوزخ است ، برويد بنام خدا و يارى او .
بيان : گويا سيد بشيوهء خود چيزى از روايت را انداخته ، و تمام آن گذشت و بنا بر آن هذا اشاره است به علم بدان چه در شكم دابه است ، و اگر هم چيزى نيفتاده ، بسا كه اشاره است بدعوى علم بهر دو ساعت كه منافات دارد با قول خدا عزّ و جلّ « و نداند كس فردا چه مىكند ، 34 - لقمان » و هم قول او « بگو نداند كسى غيب را در آسمانها و زمين جز خداوند ، 65 - النمل » و قول خدا جلّ و علا « نزد او است كليدهاى غيب نداند آنها را جز او ، 59 - الانعام » و آنچه همين معنا را دارد .
و ممكن است توجيه كلام بوجه ديگر و گفته شود اگر دفع بدى و رسيدن زيان تابع ساعتشناسى منجم باشد چه اينكه اوضاع آسمانى تمام علّت حوادث زمينى باشند يا جزء علت يا نشانه بىتخلف اين منافات دارد با آنچه در دين ثابت است كه خدا هر چه را خواهد محو كند و هر چه را خواهد بجا نهد و با اينكه هر كار خواهد بكند و هر چه خواهد بفرمايد و با اينكه خدا از كار فراغت نيافته و او هر روز در كار است ، و ظاهر كلام ستارهشناسان نخست عدم امكان تخلّف و وقوع است ، و تصديقشان منافى با تصديق به قرآن و آنچه از دين و ايمان دانسته شده مىباشد بدين نظر ، و كسى كه تخلف از پيشگوئى خود را روا دارد و دعاء و توسل و صدقه را بخواست خدا در رفع نحوست مؤثر داند منظور امام نيست و مقصود اين است كه ساعتشناسى خود را حتمى شمارد « جز آنكه راه نماى در خشكى و دريا است » اشاره است بقول خدا سبحانه « و او است كه ستارهها را رهنماى شما ساخت در
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 218
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢١٨