و شايد عقيده گروهى باشد مانند كراچكى كه در كنز الفوائد گفته : بدان كه زمين كرويست و هوا گرد آنست و افلاك گرد همه و آنها چند طبقهاند روى يك ديگر و هفت از آنها از آن خورشيد و ماه و پنج ديگرند بنام « متحيّره » كه زحل و مشترى و مريخ و زهره و عطاردند ، و هر كدام از اين هفت فلكى براى خود دارند و فلك زحل بالاى همه است و فلك ماه نزديكتر همه است به زمين و فلك خورشيد در ميان آنها است و فلك مشترى زير فلك زحل است و سپس مريخ است و بالاى فلك ماه فلك عطارد است و آنگه فلك زهره ، و فلك اختران ثابت گرد همه آنها است و آنان همه اخترانيند جز اين هفت كه در آسمان ديده شوند ، سپس فلك محيط اعظم است كه همه اين افلاك را ميچرخاند ، بالايش هفت آسمان گرد همه افلاك هستند كه جاى فرشتههايند و پيغمبران و حججى كه خدايشان بالا برده است ( پايان ) و اين قولى است ناشناس و نديدم كه ديگرى گفته باشد ، و مخالف آن با ظاهر آيه شريفه بيش از گفته مشهور حكماء است .
« نوشت آرى » يعنى روا است بررسى نجوم تا از يگانهپرستى بيرون نبرد كه آنها را اثر بخش دانند در برابر خدا و شريك او خوانند در خلق و تدبير ، و ظاهر اينست كه مقصود از نجوم در اينجا همان علم هيئت است و انديشه در اوضاع فلكى و چرخش كواكب و افلاك و سنجش اندازه حركاتشان و مانند آنها ، نه استخراج احكام و پيشگوئى از آينده .
38 - در النجوم : پس از بيان مدركى گفته : روايت است كه هارون الرشيد موسى بن جعفر عليه السّلام را بحضور خود آورد و گفت : مردم شما را ستارهشناس دانند اى زادههاى فاطمه ، و ميگويند شماها آن را خوب ميدانيد ، و فقهاء عامه ميگويند :
رسول خدا صلى اللَّه عليه و إله فرموده : در باره اصحاب من خموش باشيد و در باره قدر خموش باشيد و در باره نجوم هم خموش باشيد ، و امير المؤمنين داناتر مردم بود بنجوم و هم فرزندانش كه امام شيعه هستند .
امام كاظم عليه السّلام فرمود : اين حديث ضعيف است و سندش مورد طعن است ، و خدا
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 212
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢١٢