ستارههاى آنست و « يوم موعود » روز قيامت است و « شاهد و مشهود » دو روز معظم خدا در دنيا ، بما باز ميگفتند كه « شاهد » روز قيامت است ، و مشهود :
روز عرفه .
63 - ( . . . . ) و از حسن در تفسير قول خدا
وَ السَّماءِ ذاتِ الْبُرُوجِ
گفت : زيور شده بآفرينش خوب ، و سپس بستارهها ، و در « يوم موعود » گفت :
روز قيامت است .
64 - ( . . . . ) و از مجاهد «
وَ السَّماءِ ذاتِ الْبُرُوجِ
» گفت : داراى ستارهها در « شاهد و مشهود » گفت شاهد آدميزاده است و مشهود روز قيامت .
يك فائده : [ در بارهء ابعاد ستارگان و سيارات ]
دانشمندان هيئت ابعاد « 1 » را چنين گفتهاند :
دورى سطح زيرين فلك قمر از مركز عالم 41936 فرسخ ، دورى سطح زيرينش كه چسبيده بسطح زيرين فلك عطارد است به گمان آنها 85703 فرسخ ، دورى سطح زيرين فلك زهره 275380 فرسخ ، دورى سطح زيرين فلك خورشيد ، 40934 + 18 و دورى سطح زيرين فلك مريخ 1027934 ، و دورى سطح زيرين فلك مشترى 4770672 فرسخ ، و دورى سطح زيرين فلك زحل 23991215 فرسخ و دورى سطح زيرين فلك ثوابت 33509188 فرسخ ، و دورى سطح زيرين فلك اعلى 33524609 ، و دورى سطح زيرين آن را جز خدا تبارك و تعالى و كسى كه به او وحى كند نداند .
هامش
( 1 ) ابعاد در هيئت جديد ، قطر ماه 579 فرسخ و جرمش 7 / 1 * 7 / 1 جرم زمين قطر عطارد 805 فرسخ ، و جرمش 24 / 1 زمين قطر زهره 2016 فرسخ ، و جرمش 10 / 9 جرم زمين ، قطر مريخ 1200 فرسخ ، و جرمش 1300 برابر زمين ، قطر مشترى 11500 فرسخ ، و جرمش 1300 برابر زمين و آن بزرگترين سياره است ، قطر زحل 10000 فرسخ ، و جرمش 950 برابر زمين همه اينها تقريبى است ، و چون در اين حسابها مسامحه مىشود ، در تعيين اندازه اختلاف بسيار است ، و شمارههاى ديگرى هم جز آنچه بيان شد گفتهاند ( از پاورقى ص 110 ) .