بود گفت راست گفتى اى محمّد بگو لوح محفوظ از چه بوده ؟ فرمود : از يك دانه زمرد سبز كه درونش لؤلؤ بود و آسترش رحمت گفت راست گفتى اى محمّد گفت : به من بگو چند بار خدا در هر شبانه روز بلوح محفوظ نگرش دارد ؟ فرمود : 360 نگرش .
9 - در علل ( ج 1 ص 18 ) بسندش از كسى كه شنيده بود از زراره كه ميگفت :
از امام ششم سؤال شد از آغاز نسل آدم و در ضمن سخنانش فرمود : فقهاء اهل حجاز و فقهاء اهل عراق خلافى ندارند در اينكه خدا عز و جل امر فرمود تا قلم بر لوح محفوظ جارى شد بهر آنچه بايد بود تا روز قيامت دو هزار سال پيش از آفرينش آدم و در اينكه كتابهاى خدا همه نوشته همان قلم است اين كتابها كه در عالم شهرت دارند تورات ، انجيل ، زبور و قرآن كه خدا آنها را از لوح محفوظ بر رسولان خود فرود آورد ( الخبر ) .
10 - عقائد صدوق : اعتقاد ما در لوح و قلم اينست كه دو فرشتهاند .
من گويم : شيخ مفيد - ره - گفته : لوح كتاب خدا است ، در آن نوشته آنچه مىباشد تا روز قيامت ، و آنست تفسير قول خدا « و البته نوشتيم در زبور پس از ذكر كه زمين را ارث برند بندههاى خوب من ، 105 - الحج » لوح همان ذكر است و قلم ابزارى كه خدا بدان در لوح نوشته و لوح را مرجعى نموده تا فرشتهها آنچه خواهد بود از آن بدانند ، و چون خدا خواهد فرشتهها را بر غيب آگاه كند يا آنها را بدان بانبياء فرستد فرمايد تا در لوح نگاه كنند آنچه را بايد به پيغام گير برسانند از آن از بر نمايند و از آن بدانند كه چه بايد بكنند .
و البته اخبارى از پيغمبر و ائمه عليهم السلام بدين مضمون رسيده ، و كسى كه گفته : لوح و قلم دو فرشتهاند بدور افتاده از اين مطلب و از حق فاصله گرفته ، زيرا فرشتهها نه الواح ناميده شوند و نه اقلام ، و در عرف و لغت نام فرشتهاى و نه آدمى لوح و قلم معروف نيست .
بيان : صدوق - ره - در آنچه گفته پيروى از روايت كرده و اعتراضى بر او نيست ، با اينكه آنچه مفيد در وصف لوح و قلم گفته منافات با آن ندارد ، زيرا ممكن
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 289
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٨٩