شرح -
از مجلسى « ره » - « قوله
مادت
» يعنى گيج شدند و اين كنايه از پريشانى و سختى حال است تا گويا زمين بر آنها وارونه گرديده و گويا كه زير پايشان بلرزه آمده پايان نقل از مجلسى ره .
من گويم - در اينجا امام ( ع ) خاصان و ياران خود را در مقام آزمايش آورده است و به بىانضباطى در كردار سخت توبيخ و سرزنش كرده تا آنجا كه اين سرزنش در آنها اثر كرده است و با چهره شرمسار خود توبه و پشيمانى را نشان دادهاند و در آخر حديث امام نويد پذيرش اين توبه را به آنها اعلام داشته است .
290 -
( 1 ) موسى بن بكير واسطى بازگفت كه أبو الحسن ( ع ) به من فرمود : اگر شيعه خود را بررسى كنم جز زبانآورانى بيش نباشند و اگر آنها را آزمايش كنم جز از دين برگشتهها برنيايند و اگر در بوتهشان گزارم از هزار يكى زر پاك برنيايد و اگر آنها را غربال زنم و ناجنس را از ميانشان بيكسو افكنم جز آنچه خاصان منند از آنان بجاى نماند ايشان دير زمانى است كه بر پشتيها تكيه زدهاند و به زبان گويند ما شيعه على هستيم همانا شيعه على كسى باشد كه كردارش مصدق گفتارش باشد .
شرح -
از مجلسى « ره » - قوله
« الا واصفة »
- يعنى همان اهل گفتار بزبانند كه دين را بستايند و اظهار دين دارى به آن نمايند بىآنكه بشرايع آن كار كنند و بدرستى از پيشواى خود فرمان برند .
قوله
« الا ما كان لى »
- يعنى از خاندان خودم يا بهمراهى برخى مخصوصان آستان امامت .
قوله
« على الارائك »
ارائك تختى است كه براى نوعروسان حجله بندند و يا مطلق تخت آسايش را گويند و غرض بيان غفلت و نترسى و بىاعتنائى آنها است بكارها و ممكن است تكيه بر ارائك كنايه باشد از اعتماد به صرف آرزو و آمال ( مانند اينكه شيعه در آرزوى ظهور امام قائم و اصلاح امور بدست او هستند ) .
قوله
« من صدق قوله »
يعنى كردارش گفتارش را تصديق كند و يا اينكه بر وجه مبالغه گفتارش مصدق كردارش باشد يعنى با كردار گفتار را ادا كند .
291 -
( 2 ) از عبد الاعلى مولى آل سام گويد شنيدم امام صادق ( ع ) ميفرمود : روز رستاخيز زن زيبائى