شرح -
از مجلسى ره - قوله
« و رجع اليهم موسى »
داستان واقفيه را كه از امام هشتم دست بر داشتند با اينكه از طرف امام كاظم ( ع ) منصوب و معين شده بود بداستان گوساله پرستان تشبيه كرده است كه از فرمان خليفه منصوص موسى سرتافتند و بپرستيدن گوساله شتافتند و بگفته هرون برنگشتند و گفتند « ما پيوسته بگرد گوساله بگرديم و او را بپرستيم تا موسى نزد ما برگردد » و همچنين موسى بن جعفر امام رضا ( ع ) را در ميان آنان خليفه ساخت هنگامى كه بعراق رفت و او را معين كرد و چون امام كاظم ( ع ) وفات كرد وصى او را ترك گفتند و از او اطاعت نكردند و متوقف شدند و گفتند پيوسته بر اين وضع بمانيم تا موسى پيش ما بازگردد زيرا او غايب شده و نمرده و ممكنست مقصود از موسى در حديث همان امام كاظم باشد بر سبيل اقتباس از آيه ولى بعيد است .
( 1 ) گويد سپس ابن السراج گفته كه ابن قياما در آخر اعتراف به مردن امام كاظم ( ع ) كرده است و اين براى آنست كه هنگام مرگش وصيت كرد هر چه از او بماند تا همان پيراهنى كه در تن دارد از ورثه امام كاظم ( ع ) باشد و نگفت از خود امام كاظم ( ع ) باشد و اين خود اعتراف است ولى چه سودى برده است از اين و از آنچه گفته است .
قوله
« و اى شىء ينفعه »
بيسودى اين اعتراف براى اينست كه توأم با اعتراف بامامت امام رضا ( ع ) نبوده و يا اينكه چون مردم بسيارى را گمراه كرده است اين توبه به شخص او سودى نبخشيده است .
پندهاى لقمان در آداب مسافرت
547 -
( 2 ) از حماد از امام صادق ( ع ) فرمود : لقمان بپسرش گفت هر گاه با مردمى سفر كردى با آنها در هر كارى بسيار مشورت كن چه در باره كار خودت باشد و چه در باره كار آنان و بسيار در تو روى آنها لبخند بزن و خود را شاد جلوه بده و در توشه خود كريم و بخشنده باش و هر گاه از تو دعوت كردند بپذير و هر گاه از تو يارى و كمك خواستند به آنها كمك بده و در سه چيز بر آنها غالب شو در بسيار خاموش بودن و در بسيار نماز خواندن و در بذل هر چه دارى از چهارپا و مال و توشه و هر گاه تو را گواه گرفتند بر حق و درست براى آنها گواه شو و هر گاه با تو مشورتى كردند بكوش كه نظر خوبى بدهى و تصميم نگير تا خوب بررسى كنى و خوب انديشه و تأمل كنى و در باره هيچ مشورتى جواب مده