دستوراتى راجع بتب و درمان آن
441 -
( 1 ) از محمد بن فيض گويد : به امام صادق ( ع ) گفتم كسى از ما بيمار مىشود و پزشكان به او دستور پرهيز مىدهند .
در پاسخ فرمود : ولى ما خاندانى هستيم كه جز از خرما پرهيز نداريم ( يعنى در حال بيمارى ) با ميوه سيب و آب سرد معالجه ميكنيم من گفتم از خرما چرا پرهيز ميكنيد ؟ فرمود براى آنكه پيغمبر خدا ( ص ) على ( ع ) را در بيماريش از آن پرهيز داد .
442 -
( 2 ) از حلبى گويد : از امام صادق ( ع ) شنيدم مىفرمود : پرهيز پس از هفت روز براى هيچ بيمارى سود ندارد .
443 -
( 3 ) از امام كاظم ( ع ) فرمود معنى پرهيز اين نيست كه چيزى را به كلى ترك كنى و از آن تناول نكنى ولى پرهيز اينست كه از چيزى كم بخورى ؟
شرح -
از مجلسى ره - دلالت دارد كه پرهيز سودمند كم خوردن از چيزيست نه خوددارى از آن به كلى و خبر پيش محمول است بر ترك . پايان نقل از مجلسى ره .
من گويم مضمون اين اخبار هم يك گوشهاى از واقعبينى تعليمات ائمه معصومين را در باره طب و بهداشت نشان مىدهد زيرا پايه و مايه طب قديم بيشتر روى پرهيز از خوراكها و انواع غذاها بوده است براى بيماران . چون طب قديم پايه علمى درستى نداشته و روى سنجش و قياس طبايع چهارگانه اربعه و گياهها و خوراكها با مزاج انسانى بوده است بر پايه طبايع عناصر و اخلاط چهارگانه كه بر اثر بررسى دانشمندان جديد و طب حسى بر پايه اكتشاف و پىگيرى دانشمندان از اصل طب ميكروبى معلوم شد هيچ پايه و مايه علمى ندارد و يا روى تجربههاى ناقص معالجات بوده كه علائمى را براى يك بيمارى مشخص كرده و داروئى را هم طبق اين علامت براى معالجه آن تشخيص داده بودند و اين تجربه هم از نظر تشخيص علائم مبهم و نارسا بوده و هم از نظر تشخيص درمان و چون طب قديم پايه علمى نداشته پزشكها بر اساس احتياط كار ميكرده و هر گونه غذا و خوراكى را كه مخالف طبع بيمار و بيمارى