خردتر از پشه است و آنچه ما آن را ولع ميناميم از جرجس هم خردتر است در فيل هيچ عضوى نيست مگر آنكه در همين پشه خرد وجود دارد و بعلاوه عضو زائدى هم دارد كه دو بال آن است .
شرح -
از مجلسى قوله « و الجرجس » جوهرى گويد جرجس بمعنى قرقس است و آن پشههاى ريز است ميگويم شايد مراد از اينكه خردتر از بعوض است يعنى از انواع ديگرش خردتر است تا درست آيد كه فرمايد خدا آفريدهاى از پشه خردتر از نيافريده است و موافق كلام اهل لغت باشد بعلاوه ممكن است اصل حصر اضافى باشد چنانچه ظاهر است كه بايد آن را بپرندهها مخصوص دانست زيرا حيوان خردتر از پشه هم هست ( مانند كك ريز و رشك مو ) مگر گفته شود پشه انواع بسيار ريز هم دارد .
ولع در كتب لغت ذكر نشده و ظاهر اينست كه آن هم از صنفى از پشه است و غرض بيان كمال قدرت خدا تعالى است زيرا قدرت در آفرينش چيزهاى خرد بيشتر و روشنتر است چنانچه ميان صنعتگران از خلق معروفست
فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ
پايان نقل از مجلسى ره .
من گويم اين سنجش امام از نظر فهم عمومى آن زمان بوده است كه هنوز حيوانات ذره بينى كشف نشده و مردم از آن اطلاعى نداشتهاند و گر نه امروز هزاران جانور كشف شده كه هزارها از آنها بر سر بال پشه جا مىكنند .
آيه در ولايت على - ع
349 -
( 1 ) از ابى ربيع شامى گويد از امام صادق ( ع ) پرسيدم از قول خدا عز و جل ( 24 - الانفال ) أيا آن كسانى كه گرويديد پذيراى دعوت باشيد از خدا و رسول خدا ( ص ) هر گاه شما را دعوت كند براى آنچه شما را زنده مىكند - فرمود در باره ولايت على ( ع ) نازل شده است .
شرح -
از مجلسى ره - قوله
« نزلت في ولاية على »
( ع ) زيرا كه ولايت على مايه زندگى جان و دل و خرد است بوسيله علم و ايمان و معرفت .
دنباله حديث .
( 2 ) گويد و از او پرسيدم از قول خدا عز و جل ( 59 - الانعام ) و هيچ برگى نيفتد جز اينكه آن را بداند و نيست دانهاى در تاريكيهاى زمين و نه تر و خشكى جز در كتاب مبين - گويد ، فرمود ورقه