و شماره كتبى كه بروضه بطور مطلق يا با اضافه بلفظ ديگرى ناميده شدهاند طبق شمارهاى كه علامه معاصر و متتبع آقاى حاج آقا بزرك تهرانى ادام اللَّه ظله در جلد 11 كتاب الذريعة دارند تا صد و دوازده رسيده است و اگر كتب مؤلفه بروض و رياض و روضات هم كه از همين ماده و با همين معنا است بدان افزوده شود بصدها رسد و اين هم خود يك نشانه تاثير نفس مرحوم ثقة الاسلام كلينى است كه اين همه افكار را بدنبال خود كشانيده است .
و ما براى روشن شدن اين موضوع قسمتى از عبارت كتاب نامبرده را در اينجا ترجمه ميكنيم ص 281 ج 11 الروضة نام عامى است براى هر ديوان شعرى كه به همه حروف الفباء قافيه داشته باشد و بناچار بايد از بيست و هشت قصيده يا غزل كمتر نباشد و اگر حرف نخست هر بيت با قافيه يكى باشد آن را روضه كبرى خوانند در برابر روضه صغرى كه عبارت است از يك قصيده با يك قافيه به شرط آنكه همه حروف الفبا ، در اول اشعار آن باشد و بايد كمتر از بيست و هشت بيت نباشد و نام كتاب ( جامع الرياض ) گذشت كه مشتمل بر چند روضه است و هر كدام تعلق بيكى از معصومين عليهم السلام دارد و يكى از آنها روضه امام زمانست بنام ( بستان الاخوان ) كه ابراهيم بن على بن حسن بلادى بحرانى بكنيه ابو الرياض سروده است و جواهر النظام هم گذشت كه مشتمل است بر روضه كبرى و روضه صغرى انتهى .
اقدم كتبى كه بدين نام بوده است :
1 - روضه در فقه و سنن تاليف احمد بن حسين بن احمد نيشابورى خزاعى نزيل رى و جد پدر شيخ ابو الفتوح رازى صاحب تفسير شاگرد سيد رضي و مرتضى و شيخ الطائفة و هم او پدر مفيد عبد الرحمن نيشابوريست .
2 - روضه تاليف شيخ اقدم احمد بن محمّد بن حسين بن حسن بن دؤل قمى صاحب صد تصنيف كه 350 ه ق - فوت كرده است - نجاشى آن را ذكر كرده .
3 - روضه در فضائل و معجزات يا كتاب فضائل بتعبير ابن طاوس در اقبال كه آن را تاليف ابى عبد اللَّه حسين بن حمدان خصيبى جنبلانى صاحب كتاب هدايه دانسته است كه وفاتش در سال 358 يا 346 بوده است . . .
4 - روضه از يكى از علماى شيعه در معجزات و فضائل و كسى كه آن را به صدوق نسبت داده است خطا كرده زيرا اول حديث آن در سال ششصد و پنجاه و يك روايت شده است ( شرح مفصلى
الكافي - الروضة من الكافي ( روضه كافى يا گلستان آل محمد ص ) ( فارسى ) — صفحة مقدمه 7
مساهمون: الشيخ الكليني
صمقدمه ٧