مبارزه حقجويان را سركوب و خفه نمايد و امام زير اين بار نرفت تا او را مجبور كرد بپذيرفتن ولايت عهد كه از اين راه او را خرده خرده وارد امور كند و حضرت هم شرط عدم مداخله مطلق در كارها را نمود و ظاهرا منظور حضرت اينست كه طبق عهدى كه با من كردى بايد مرا از تبليغات حكومتى هم معاف دارى و از نامه نگارى من صرف نظر كنى .
135 - ( 1 ) از امام صادق ( ع ) كه پيغمبر ( ص ) فرمود : بر مسلمان بايست كه چون مىخواهد سفر كند به برادران دينى خود خبر دهد و بر برادرانش هم بايست كه هر گاه از سفر آيد از او ديدن كنند .
شرح - از مجلسى ره -
« قوله حق »
- يعنى ثابت و لازم است و حمل بر استحباب شده پايان نقل از مجلسى ره .
من گويم حق تعهدى است كه بر اثر قرار يا اعتبار و تشريع شارع مقدس بر عهده مكلف آيد و مراعات آن اداى آنست و اگر ادا نشد چه اثرى دارد ؟ بايد از دليل ديگرى استفاده شود آثار پرداخت نكردن حق يا غرامت است مانند حقوق مالى و يا كيفر و عقابست با مراتب متعددهاى كه دارد و يا صرف سرزنش و توبيخ است و دليل اثبات حق به نفس خود اثبات اين آثار را نميكند و در هر جا بدليل مخصوص بايد ثابت شود مثلا فطره حق لازمى است ولى اگر تا ظهر روز عيد ماه رمضان پرداخت نشد غرامتى ندارد گو اينكه عقاب دارد مانند نفقه اقارب و نفقه زوجه هم در هر روز حق واجبى است و اگر پرداخت نشد غرامت دارد .
و نكته ديگرى كه از اين حديث استفاده مىشود اينست كه اين دو حق در برابر هم مىباشند و اگر شخص هنگام سفر ببرادر دينى خود خبر داد و بعبارت ديگر با او خداحافظى كرد و اين احترام را از او رعايت كرد هنگام مراجعت هم بر او حق دارد كه از او ديدن كند و اين احترام او را با اين عمل عوض دهد و اگر به او خبر ندهد و با او خداحافظى نكند از او در برابر حق ديدن ندارد و حق گله از او ندارد گر چه حق ديدار مطلق كه ميان برادران دينى مشروع است بجاى خود باقى است .
136 - ( 2 ) پيغمبر ( ص ) فرمود : دو خصلتند كه بسيارى از مردم در آن دو بفتنه اندرند :
1 - تندرستى 2 - فراغت .
شرح - از مجلسى ره - قوله فيهم مفتون - چند وجه دارد :
1 - بمعنى اختبار و آزمايش باشد يعنى بيشتر مردم بوسيله اين دو آزمايش ميشوند از طرف خدا كه آيا شكر آن را ميگذارند و قدر آن را ميدانند يا نه ؟
الكافي - الروضة من الكافي ( روضه كافى يا گلستان آل محمد ص ) ( فارسى ) — صفحة 287
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٢٨٧