و تعبير بر كن وثيق با اين قسمت از امپراطورى روم و دولت بيزانطيه بسيار مناسبست و نسبت فتح و استيلاء بر بلاد شام در آغاز فتوحات اسلامى بتيره بنى اميه بسيار بجا است زيرا :
1 - نخست پرچمى كه براى ارسال قشون بديار شامات و فلسطين بسته شد و از مدينه بفرمان ابو بكر حركت كرد پرچم يزيد بن ابى سفيان بود و گرچه بحسب ظاهر فرمانده كل قوى در بادى امر ابو عبيده بود و سپس خالد بن وليد ولى هسته مركزى فرماندهى قشون فاتح شام و ماهيت ستاد آن بدست سران بنى اميه اداره مىشد .
2 - پس از تكميل فتوحات شام يزيد بن ابى سفيان بفرمان روائى جميع بلاد شام گماشته شد و در حقيقت حكومت و تسلط اسلام در اين ناحيه زرخيز بدست آنها افتاد و در تاريخ ايراد اين خطبه كه على ( ع ) در مدينه بوده است هنوز از حكومت رسمى بنى اميه خبرى نبود و به اين اعتبار اين پيشگوئى درست از كرامات على ( ع ) است و تطبيق اين قسمت از خطبه بر زوال ملك بنى اميه بسيار مشكلست زيرا زوال ملك بنى اميه از نظر صدور فرمان مستند بابراهيم امامست و سران بنى عباس و از نظر نيروى نظامى مستند بابى مسلم خراسانى و ابو سلمه خلال و امثال اينها است و استناد آن باعراب مهاجر يمن و قوم سباء پر بعيد و تكلفست و هزار من سريشم لازم دارد .
دنباله حديث 22 - ( 1 ) به حق خدا كه هر آنچه در دست آنها است آب شود پس از آنكه برترى و تسلط در بلاد يافتند بمانند دنبهاى كه بر روى آتش آب شود هر كه از آنها مرده گم راه مرده و بآستان خدا عز و جل ميكشد كار هر كه از آنها برود و خدا عز و جل توبه هر كدام را خواهد بپذيرد و اميد ميرود خداوند شيعيان مرا پس از پراكندگى فراهم گرداند براى بد ترين روزى كه اينان در پيش دارند براى هيچ كس نسبت به خدا عز ذكره اختيارى نيست بلكه اختيار و هر امرى از آن خدا است .
شرح - در اين قسمت از خطبه بيان زوال و انقراض دولت بنى اميه را كرده است و اين خود دليل ديگريست براى شرحى كه در باره قسمت پيش از آن بيان داشتيم و ميفرمايد خداوند شيعيان مرا براى بدترين روز بنى اميه فراهم و هم دست مىنمايد و اين خود اشاره بهم آهنگى دستجات شيعه است در بر انداختن حكومت وسيع و پر دامنه بنى اميه كه از جبال پيرنه تا تخوم چين وسعت يافته بود و قيام بنى عباس به نيروى شيعه آن حضرت پيش رفت كرد و شعار نهضت ضد اموى رضاى آل محمد ( ص ) بود ، مرحوم مجلسى « ره » بدترين روز بنى اميه را روز قيام و ظهور امام قائم ( ع ) دانسته و بسيار بعيد است .
الكافي - الروضة من الكافي ( روضه كافى يا گلستان آل محمد ص ) ( فارسى ) — صفحة 115
مساهمون: الشيخ الكليني
ص١١٥